Pytanie
Charakteryzując polskie społeczeństwo doby przedrozbiorowej i XIX stulecia, Aleksander Hertz użył terminu kasta w znaczeniu warstwy społecznej:
A. zamkniętej, ograniczonej do wyraźnie ustalonego grona ludzi, do którego dostać się można tylko przez urodzenie.
B. nie różniącej się jednostkowymi i zbiorowymi szansami osiągania cenionych dóbr (bogactwa, władzy, edukacji itp.).
C. obejmującej osoby o podobnej sytuacji własnościowej (zwłaszcza w zakresie posiadania środków produkcji, czyli kapitału).
D. nie zróżnicowanej pod względem obyczajów i poziomu życia.
A. Hertz, Żydzi w kulturze polskiej
Warszawa 1988, s. 100, 112-114
Aleksander Hertz (1895-1983), polski socjolog, od 1940 w USA.
W polskim systemie stanowym szlachta tworzyła kastę górną, uprzywilejowaną,
niosącą na sobie charyzmę. Szlachcic był potomkiem Jafeta, płynęła w nim krew lepsza, był
pod każdym względem wyższego gatunku. Folklor szlachecki wytworzył swoistą
antropologię […]. Wszystko, co nie było szlacheckie, było podlejszego gatunku. Chłop
wywodził się od Chama […] był nie tylko społecznie, ale i antropologicznie istotą kondycji
niższej. Żyd oczywiście wywodził się od Sema. […] Każda z tych grup traktowała swoją
kastowość jako coś oczywistego i każda z nich godziła się z tym miejscem jakie system kazał
jej zajmować. […] I chłop i Żyd tworzyli – różne co prawda, ale bardzo ważne – elementy systemu
folwarcznego. […] Żyd był rzemieślnikiem, był wędrownym handlarzem, był źródłem
kredytu. Bardzo też często był pośrednikiem między chłopem a panem […]. Żydzi w Polsce
szlacheckiej tworzyli kastę. Organizacja kasty powstała w wiekach średnich, utrzymała się
i rozwinęła przez cały czas trwania Rzeczypospolitej szlacheckiej, zachowała się i po jej
upadku. […]
Odpowiedź nauczyciela
Zaloguj się, by odkryć odpowiedź!
Aby uzyskać dostęp do treści, musisz być zalogowany.

