Bartolomé de Las Casas, misjonarz hiszpański, o pojmaniu i straceniu władcy Inków.

Niedługo potem, gdy przybył najwyższy władca i cesarz owych królestw [...] w otoczeniu wielu ludzi nagich i uzbrojonych jakby dla żartu, nie wiedzących, jak tną miecze, ranią włócznie, jak biegną konie i kim są Hiszpanie – którzy, aby zrabować złoto, napadliby i na szatanów, gdyby ci je mieli – powiedział: „Gdzie są ci Hiszpanie, niech tu wyjdą, nie ruszą się, póki nie zadośćuczynią za moich wasali, których pozabijali, za osiedla, które wyludnili, i za bogactwa, które im zagrabili”. Hiszpanie natarli na niego, zabili mu mnóstwo ludzi, pojmali jego samego niesionego w lektyce i uwięziwszy go, traktują z nim o okup. Obiecuje dać cztery miliony kastelianów1, daje piętnaście, a oni obiecują go wy¬puścić, ale w końcu, nie dotrzymując mu słowa (nigdy w Indiach Hiszpanie nie dotrzymywali słowa tubylcom), zarzucają mu, że z jego rozkazu burzy się ludność. On odpowiada, że w całym kraju nawet liść na drzewie nie drgnie bez jego woli; jeśli więc ludność będzie się burzyć, niech wiedzą, że będzie to z jego rozkazu, a wtedy jako zakładnika mogą go zabić. Mimo to skazali go na spalenie [...]. Gdy się dowiedział o wyroku, powiedział: „Dlaczego mnie palicie, co wam zrobiłem? Czy nie obiecaliście wypuścić mnie, jeśli dam wam złoto? Czyż nie dałem wam więcej, niż obiecałem? Jeśli chcecie, poślijcie mnie królowi Hiszpanii”. I dużo innych rzeczy mówił dla większego zawstydzenia i zohydzenia wielkiej niesprawiedliwości Hiszpanów, aż w końcu spalili go.
1 Kastelian – jednostka wagi równa 4,5 g lub złota moneta.
Źródło: Wiek XVI–XVIII w źródłach, oprac. M. Sobańska–Bondaruk, S.B. Lenard, tłum. tekstu K. Niklewiczówna, Warszawa 1999, s. 43–44.

A. Wymień pobudki, którymi kierowali się Hiszpanie podczas podboju państwa Inków.
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................