Andrzej Krzycki o traktacie krakowskim z 1525 r.
Teraz, gdy po upadku tej herezji wszelkiego porządku ziemie nią ogarnięte miały przypaść królewskiej mości i Koronie zupełnie słusznie, jako dziedzicznemu panu, a nie można ich było odzyskać jak tylko bronią i najgroźniejszym zaburzeniem, roztropniej było dać je w lenno tym, którzy je już posiadali i byli krewnymi JKMości, niż wszystko zaburzyć pożogą wojenną i zaniedbać własny kraj [...]. Jest zaś nadzieja, że ci krewniacy, jeśli w czym pobłądzili, powrócą kiedyś do rozsądku i to prędzej niż przy innej sposobności, pod panowaniem najpobożniejszego z książąt i w związku z nieskalanym narodem.
Andrzej Krzycki (1482-1537) – humanista, poeta, prymas Polski, sekretarz Zygmunta Starego

Stanisław Hozjusz o traktacie krakowskim z 1525 r., w: Maria Bogucka, Hołd pruski
Powiedz, ktokolwiek przeczytasz te sprawy,
Czyli nie nazwiesz monarchę szalonym,
Co mogąc łatwo skończyć ze zwyciężonym,
Wzrok swój mu wolał pokazać łaskawy?
Pokazał temu, co niedawno jeszcze
Byłby niewdzięczny szarpał mu wnętrzności,
A oto wielbi ten czyn cnej mądrości
Chwała biskupów, wieszcz nad wieszcze!
Lecz bodaj twa myśl w rzecz wejść umiała,
Zrozumiesz, jak się owa sprawa stała.

a) Porównaj opinie o traktacie krakowskim. Podaj przyczynę różnicy w ocenie tego wydarzenia przez obu autorów.