Pytanie
7. Przeczytaj fragment Roczników, czyli Kronik sławnego Królestwa Polskiego autorstwa Jana Długosza (XV w.) i wykonaj polecenia:
[Kazimierz Wielki] król, złożywszy zjazd w mieście Wiślicy, pierwszy daje Polakom prawa pisane i ustawy. Kazimierz król Polski, chcąc usunąć zdrożne i sromoty pełne nadużycia, zagęszczone w kraju krzywdy i zelżywości, którymi za wszystkich jego poprzedników, królów i książąt polskich, niesprawiedliwość uciskała całe królestwo, w wydawaniu wyroków, rozsądzaniu sporów, waśni i zatargów, z tej mianowicie przyczyny, że sądy ziemskie nie na zasadzie ustaw i praw pisanych, ale według osobistego sędziów i przełożonych sądowych rozumienia, przyjaźni, niechęci, często przedajnej stronności wyrokowały, postanowił w królestwie całym zaprowadzić pewną modłę, nadaniem praw słusznych i sprawiedliwych. (..) ustanowił prawa polskie i ziemskie królestwa ustawy mające wieczystą mieć trwałość i wagę, sporządził, zaprowadził, ogłosił i zalecił. I-1 On pierwszy nadał prawa Polakom i zasłużył sobie na to wielkie i czcigodne imię prawodawcy, którego mu żaden następca nie odejmie [...Godzien on jest większej chwały i uwielbienia w pieśniach niż u Ateńczyków Solon, a u Spartanów Likurg (legendarny twórca ustroju i prawodawca Sparty-..) Uznał słusznie, że stan społeczny nie mógł mieć żadnego prawidła postępowania, żadnej prawdziwej zalety, żadnej karności obyczajów, a królestwo żadnej swobody, jeśli nie miały za podstawę praw słusznych i sprawiedliwych; wtedy zaś ... Polska kwitnąc i wznosić się mogła, gdy na własnych opierała się prawach; a skoroby je Polacy odrzucili albo skazili, pozbawiona pomocy, chwiałaby się jak ślepa i zbłąkana i na koniec upaść musiała.
J.Długosz, Jana Długosza kanonika krakowskiego dziejów polskich ksiąg dwanaście, przet. K. Mecherzynski, t. 3, Kraków 1868, s. 244-217.
A. Wymień dokonania Kazimierza Wielkiego, które zostały opisane w przytoczonym fragmencie.
B. Wyjaśnij, dlaczego Długosz porównał Kazimierza Wielkiego do greckich prawodawców. O czym świadczy takie porównanie? Odpowiedź uzasadnij.
C. Omów nawiązania do teorii monarchii stanowej, które można wskazać w przytoczonym tekście.
Odpowiedź nauczyciela
Zaloguj się, by odkryć odpowiedź!
Aby uzyskać dostęp do treści, musisz być zalogowany.

