1. Zapoznaj się z tekstami źródłowymi i wykonaj polecenia.
Oświadczenie Wielkiej Trójki o Polsce, Jałta 4–11 lutego 1945 r.
[...] doszliśmy do porozumienia, co do warunków, na jakich będzie utworzony nowy Polski Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej w ten sposób, aby osiągnąć jego uznanie przez trzy główne mocarstwa.
[...] obecny Rząd Tymczasowy należy zreorganizować na jeszcze szerszej demokratycznej podstawie z włączeniem działaczy demokratycznych z samej Polski i Polaków z zagranicy. [...] Ten Polski Rząd Tymczasowy Jedności Narodowej powinien przyjąć zobowiązanie przeprowadzenia możliwie jak najprędzej wolnych, niczem nieskrępowanych wyborów na zasadzie powszechnego prawa wyborczego przy tajnym głosowaniu. Wszystkie partie antynazistowskie i demokratyczne winny mieć prawo wzięcia udziału w tych wyborach i wystawienia kandydatów.
[...] wschodnia granica Polski winna przebiegać wzdłuż linii Curzona [...]. [...] Polska powinna otrzymać istotne powiększenie terytorium na północy i na zachodzie. [...] ostateczne ustalenie zachodniej granicy Polski zostanie odłożone do pokojowej konferencji.
Oświadczenie Rządu Polskiego, Londyn 13 lutego 1945 r.
[...] decyzje Konferencji Trzech zostały przygotowane i powzięte nie tylko bez udziału i upoważnienia Rządu Polskiego, ale i bez jego wiedzy. [...]
Rząd Polski oświadcza, że decyzje Konferencji Trzech nie mogą być uznane przez Rząd Polski i nie mogą obowiązywać Narodu Polskiego. Oderwanie od Polski wschodniej połowy jej terytorium [...] Naród Polski przyjmie jako nowy rozbiór Polski, tym razem dokonany przez sojuszników Polski.
Zamiar trzech mocarstw utworzenia „tymczasowego rządu jedności narodowej” za pomocą uzupełnienia narzuconego Polsce komitetu lubelskiego przez bliżej nieokreślonych przedstawicieli „demokratycznych partii politycznych polskich i osobistości z emigracji” doprowadzić może jedynie do zalegalizowania mieszania się Sowietów w wewnętrzne sprawy Polski. Dopóki ziemie polskie będą okupowane wyłącznie przez wojska sowieckie, tego rodzaju Rząd nawet w obecności dyplomatów brytyjskich i amerykańskich nie zabezpieczy prawa do swobodnego wypowiedzenia się społeczeństwu polskiemu.
Źródło: Proces szesnastu. Katalog wystawy „SZESNASTU...” otwartej 11 V 2005 r. [...], oprac. A.K. Kunert, Warszawa – Halinów 2008, s. 100, 102.

a) Wymień trzy postanowienia konferencji jałtańskiej w sprawie polskiej.

b) Wyjaśnij, dlaczego Wielka Trójka podejmowała decyzje w sprawie Polski bez konsultacji z rządem polskim na uchodźstwie.