1) Przeczytaj fragment opisu dóbr monarszych i kościelnych przygotowanego na
początku IX w. prawdopodobnie na polecenie Karola Wielkiego. Na podstawie tekstu
wykonaj polecenie: Wymień wspomniane w tekście kategorie ludności zależnej żyjącej we
wczesnośredniowiecznej włości.

(…) Znaleźliśmy w tejże miejscowości posiadłość i dwór pański należący wraz z innymi
zabudowaniami do wyżej wspomnianego kościoła. Do majętności tej należy 740 miar
ziemi ornej, łąki, z których mogą zebrać 640 wozów siana. Nie zaleźliśmy zupełnie zboża z
wyjątkiem 30 wozów, które daliśmy czeladnikom; znajduje się tam ich 72 i są zaopatrzeni
(tzn. mają żywność) aż do św. Jana; (ponadto znaleźliśmy) 1 konia, 26 wołów, 20 krów, 1
byka, 61 sztuk drobnego bydła, 5 cieląt, 87 jałówek, 14 jagniąt, 40 wieprzy, 50 prosiąt, 63
gęsi, 50 kur, 17 uli pszczół, 40 serów, 2 sykle (miary) masła, 5 modiów (miar) soli, 3 sykle
mydła, 5 poduszek z pierza, 3 miedziane kotły do gotowania, żelaznych zaś 6, haków do
kotłów 5, 1 świecznik żelazny, 17 beczek z żelaznymi obręczami, 10 kos, 17 sierpów, 7
hebli, 7 toporów, 10 skór koźlich, 26 skór baranich, 1 sieć do łowienia ryb. Znajduje się tam
pomieszczenia dla kobiet, w którym przebywają 24 kobiety; znaleźliśmy w nim 5 sukni
wełnianych, 4 zarzutki na głowę i 5 koszul. Znajduje się tam 1 młyn; daje corocznie 12
korców.
(…) Do dworu tego należą 23 wolne łany uprawne. Wśród dzierżących je jest sześciu, z
których każdy oddaje corocznie 14 korców zboża, 4 prosięta, 1 miarę drew do pieca, 2 kury,
10 jajek, 1 miarę nasienia lnu, soczewicy 1 miarę, odpracowuje każdego roku 5 tygodni,
zaorywuje 3 miary ziemi, kosi na łące pańskiej i zwozi 1 wóz siana; daje podwody (wóz z
zaprzęgiem). Jest tam sześciu innych, spośród których każdy orze corocznie 2 miary,
obsiewa je i zbiera; kosi na łące pańskiej i zwozi 3 wozy siana; przepracowuje 2 tygodnie;
po dwóch dają jednego wołu na wyprawę wojenna; o ile na nią nie wyruszają; udaje się
konno, dokądkolwiek by mu to polecono. Znajduje się tam również 19 uprawnych łanów
dzierżonych przez ludzi niewolnych, spośród których każdy oddaje corocznie 1 prosię, 5
kur, 10 jajek, karmi 4 prosięta pańskie, odrabia połowę orki, pracuje trzy dni w tygodniu,
daje podwody, dostarcza konia (dla przewiezienia poczty). Żona zaś jego szyje 1 koszulę, 1
suknię; sporządza słód i piecze chleb.