Próbny arkusz maturalny CKE z chemii, grudzień 2024, formuła 2023. Zadanie 26.2

 

Informacja do zadania 26:

Aldehydy i ketony, których cząsteczki zawierają co najmniej jeden atom wodoru przy atomie węgla połączonym z grupą karbonylową (atomie węgla α), w środowisku zasadowym ulegają tzw. reakcji aldolowej. Ta reakcja prowadzi do połączenia dwóch cząsteczek aldehydów lub ketonów i do utworzenia wiązania między atomem węgla α jednej cząsteczki i karbonylowym atomem węgla drugiej cząsteczki. Bezpośrednim produktem reakcji aldolowej jest β-hydroksyaldehyd (aldol) β-hydroksyketon.

Na poniższym schemacie zielonym kolorem oznaczono wiązanie C - C utworzone w takiej reakcji.

R₁, R₂, R₃ - grupy węglowodorowe lub atomy wodoru.

_{Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2018.}

Treść zadania 26.2:

Przeprowadzono reakcję aldolową pewnego związku karbonylowego (związku A), w wyniku której powstał związek B, będący β-hydroksyketonem. Ten związek uległ następnie dehydratacji (odwodnieniu). Otrzymano dwa produkty organiczne: związek C i związek D.

Uzupełnij poniższe schematy. Napisz:

• wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony związku karbonylowego (związku A), z którego powstał przedstawiony β-hydroksyketon (związek B)
  
  
  
• wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone produktów dehydratacji otrzymanego β-hydroksyketonu (związek B).