Arkusz maturalny CKE maj 2024 formuła 2023

Treść zadania 25:

Trzy związki organiczne X, Y i Q są izomerami o masie molowej równe 90 g ⋅ mol^-1. W wyniku spalania 45 mg jednego z tych związków otrzymano 27 mg wody oraz 36,0 cm³ tlenku węgla(IV) odmierzonego w temperaturze 293 K i pod ciśnieniem 1013 hPa.

O cząsteczkach tych związków wiadomo, że:

• szkielet każdej z cząsteczek stanowią połączone atomy węgla
• cząsteczki związków X i Y są chiralne, a związku Q - achiralne
• cząsteczki związków Y i Q mają takie same grupy funkcyjne
• odczyn wodnego roztworu związku X jest obojętny, a odczyn wodnego roztworu związku Y - kwasowy.

Przeprowadzono następujące doświadczenie: do probówki związku X wprowadzono zawiesinę świeżo strąconego Cu(OH)₂, wymieszano (na zimno), a następnie ogrzano. Wyniki tego eksperymentu zilustrowano na poniższych zdjęciach.

Wynik doświadczenia
po wymieszaniu (na zimno) związku X z zawiesiną Cu(OH)2)	po ogrzaniu mieszaniny

Na podstawie obliczeń ustal wzór elementarny i rzeczywisty (sumaryczny) opisanych związków:

Następnie napisz:

• wzory półstrukturalne (grupowe) związków X i Y
• w formie cząsteczkowej równanie reakcji związku Q z wodorotlenkiem sodu.

Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych. Uniwersalna stała gazowa R = 83,14 hPa ⋅ dm³ ⋅ mol^-1 ⋅ K^-1.

Wzór półstrukturalny związku X	Wzór półstrukturalny związku Y

Równanie reakcji związku Q z wodorotlenkiem sodu:

..................................................................................................................................................................................................................