Niemieckie wynalazki, które zmieniły świat

utworzone przez | sty 25, 2023 | Czy wiesz, że...

Często nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak niektóre wynalazki zrewolucjonizowały świat i ułatwiły nam życie. Oczywiście do czasu, aż nagle zabraknie przedmiotu codziennego użytku lub niespodziewanie ulegnie on awarii. Wiele zawdzięczamy Niemcom i ich pomysłom. To właśnie bez ich wynalazków nie sposób wyobrazić sobie dzisiaj życia. Koniecznie sprawdź, o które chodzi.

W artykule:

Druk

Komputer

Świat motoryzacji

Domowe różności

Dla zdrowia i urody

Druk

Jako pierwszy wypada przedstawić przełomowy wynalazek uchodzący za jeden z najważniejszych w dziejach ludzkości. Mowa o wynalezieniu prasy drukarskiej przez pochodzącego z Moguncji Jana Gutenberga. Przemysłowa metoda druku, zastosowanie ruchomej czcionki, założenie w 1448 roku drukarni i pierwszego dużego wydawnictwa – Jan Gutenberg niewątpliwie wyniósł cywilizację na wyższy poziom. Niestety na temat jego życia i działalności wydawniczej trudno znaleźć rzetelne informacje.

 Jan Gutenberg

Ryc. 1. Jan Gutenberg

Arcydziełem Gutenberga jest 42-wierszowa Biblia nazywana Biblią Gutenberga, która drukowana była w latach 1452–1455. Do czasów obecnych przetrwało 48 egzemplarzy dzieła, z czego tylko 20 zachowanych jest w pełni. Jeden egzemplarz znajduje się w Polsce, w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie.

Biblia Gutenberga, egzemplarz z Nowego Jorku

Ryc. 2. Biblia Gutenberga, egzemplarz z Nowego Jorku

Komputer

Czy potraficie wyobrazić sobie życie bez komputera? Pierwszy na świecie działający komputer zbudował w 1941 roku Konrad Zuse. Nazwał go Z3, ponieważ był to trzeci, ulepszony model maszyny obliczeniowej jego autorstwa. Ta ważąca tonę maszyna znacznie wyprzedzała swoją epokę. Jej konstruowanie było ściśle tajne i odbywało się pod czujnym okiem ówczesnego niemieckiego rządu. Jedyny egzemplarz Z3 został zniszczony przez Aliantów w czasie II wojny światowej.

Konrad Zuse i replika maszyny obliczeniowej Z3 w Deutsches Museum w Monachium, czerwiec 1984

Ryc. 3. Konrad Zuse i replika maszyny obliczeniowej Z3 w Deutsches Museum w Monachium, czerwiec 1984

Świat motoryzacji

W wynalazkach w dziedzinie motoryzacji przodują właśnie Niemcy. Czy to prototyp roweru, pierwszy pojazd napędzany silnikiem benzynowym, czy elektryczny tramwaj – wielcy niemieccy konstruktorzy i inżynierowie sprawili, że przemieszczamy się szybciej i wygodniej.

Prototyp roweru

12 czerwca 1817 roku Karl Freiherr von Drais ku zdumieniu wszystkich pokonał (jadąc jedną z nielicznych utwardzanych dróg) 14-kilometrową trasę, siedząc okrakiem na skonstruowanym przez siebie rowerze biegowym, nazwanym od jego nazwiska „Draisine”. Drezyna była prototypem znanego nam obecnie roweru – nie ma tu mowy o pedałach, łańcuchu czy hamulcach, lecz o odpychaniu się nogami od ziemi. Ta drewniana konstrukcja ważyła aż 22 kg! Rower biegowy (niem. Laufmaschine) miał stanowić tani zamiennik poruszania się konno. Nie był jednak wykorzystywany przez ludzi, ponieważ w tamtych czasach nie mieli oni potrzeby przemieszczania się i nie rozumieli idei dobrowolnego oddalania się od miejsca zamieszkania.

Laufmaschine czyli rower biegowy

Ryc. 4. Laufmaschine czyli rower biegowy

Pierwszy samochód

Nie sposób wyobrazić sobie, jak wyglądałby świat bez samochodu. Carl Benz w 1886 roku opatentował swój pojazd – Benz Patent-Motorwagen Nummer 1, który wyglądem nie przypominał dzisiejszego auta. Była to trójkołowa konstrukcja posiadająca silnik benzynowy z elektrycznym zapłonem, która mogła rozpędzić się do maksymalnie 16 km/h. Obserwatorzy podchodzili sceptycznie do tego wynalazku do czasu, aż Berta Benz, żona konstruktora, jako pierwsza osoba w historii odbyła dalekobieżną podróż tym oto automobilem (podobno w tajemnicy przed mężem). Pokonała 106 km z Mannheim do Pforzheim, gdzie mieszkała jej matka.

Benz Patent-Motorwagen Nummer 1 w muzeum Mercedes-Benz Welt

Ryc. 5. Benz Patent-Motorwagen Nummer 1 w muzeum Mercedes-Benz Welt

Oryginalny pojazd skonstruowany przez Carla Benza można obejrzeć na najwyższym piętrze muzeum Mercedes-Benz Welt w Stuttgarcie.

Silnik wysokoprężny

Być może nawet nie zdając sobie z tego sprawy, znacie wiele nazwisk niemieckich konstruktorów i inżynierów związanych z motoryzacją, których wynalazki rewoucjonizowały mobilność. Gottlieb Daimler, Wilhelm Maybach, Rudolf Diesel. Brzmi znajomo, prawda? Nawet jeśli nie jesteście fanami motoryzacji, określenie takie jak silnik Diesla z pewnością nie jest Wam obce. Zbudowany został w 1897 roku, a jego konstruktor Rudolf Diesel omal nie zginął, gdy prototyp tego silnika eksplodował.

Silnik wysokoprężny – charakteryzuje się tym, że zapłon nie następuje w wyniku przeskoku iskry, lecz wysokiej temperatury sprężonego powietrza, w które wtryskiwany jest olej napędowy.

Elektryczne tramwaje i windy

Warto wspomnieć tu także o pionierze przemysłu elektrotechnicznego, który skonstruował m.in. elektryczny tramwaj! Jemu zawdzięczamy także stworzenie pierwszej elektrycznej windy w 1880 roku. To Ernst Werner von Siemens. Jego nazwiskiem nazwano koncern znany obecnie na całym świecie.

Ernst Werner von Siemens

Ryc. 6. Ernst Werner von Siemens

Domowe różności

W naszych domach nie brakuje sprzętów oraz urządzeń, które ułatwiają i umilają nam życie. Zapewne wielu z Was ciężko wyobrazić sobie chociażby kuchnię bez lodówki, zapachu porannej kawy czy widoku butelki lubianego słodkiego napoju gazowanego.

Lodówka

Znajduje się w każdej kuchni i codziennie korzystamy z tego urządzenia. W 1876 roku fizyk Carl von Linde wynalazł jednostkę chłodzącą uznawaną za pierwszą lodówkę. Pięć lat wcześniej stworzył pierwszą w Europie maszynę do wyrabiania lodu, która pozwoliła monachijskiemu browarowi Spaten produkować piwo w lecie.

Termos

Wycieczka w góry bez termosu? Wykluczone! Reinhold Burger w 1907 roku uzyskał patent, dzięki któremu obecnie możemy przechowywać zarówno gorące, jak i zimne napoje w butelce próżniowej. Termos to nazwa wyłoniona w wyniku konkursu, zaproponowana przez pewnego mieszkańca Monachium. Słowo „Thermos” wywodzi się z greki i oznacza „ciepło”.

Wokół kawy

Najwyższa pora na kobiecy akcent! Dzięki tej gospodyni domowej z uwielbianego napoju – kawy, z łatwością można pozbyć się fusów. Melitta Bentz w 1908 roku przedziurawiła dno metalowego kubka, położyła na nim bibułę ze szkolnego zeszytu syna (która służyła mu do usuwania atramentowych kleksów), nasypała kawy i zalała ją wodą. Rezultat: kawa bez fusów.

Zaradna gospodyni domowa bardzo szybko uzyskała patent na filtry do kawy i wraz z mężem założyła firmę Melitta. Przedsiębiorstwo prężnie się rozwijało i w 1962 roku jako pierwsze w Niemczech zaczęło sprzedaż mielonej kawy w hermetycznie zamykanych pojemnikach. Trzy lata później firma Melitta wyprodukowała jeden z pierwszych elektrycznych ekspresów do kawy – Melitta MA 120.

Elektryczny ekspres do kawy Melitta MA 120

Ryc. 7. Elektryczny ekspres do kawy Melitta MA 120

Do dziś możemy kupować filtry do kawy, kawę i ekspresy firmy Melitta.

Fantastyczna Fanta

Jedni nie wyobrażają sobie życia bez kawy, a drudzy bez słodkich napojów gazowanych. Popularny napój Fanta powstał w 1940 roku w niemieckiej fabryce Coca-Coli, ponieważ na III Rzeszę odpowiedzialną za wybuch II wojny światowej nałożono embargo na import surowców niezbędnych do produkcji uwielbianej przez wszystkich coli. Fantę stworzył chemik koncernu – dr Wolfgang Schetelig. Jej nazwa wywodzi się od niemieckich słów Fantasie, fantastisch. Początkowo wytwarzana była z serwatki i miąższu jabłek. Na polski rynek trafiła dopiero w 1992 roku.

Plakat Fanty

Ryc. 8. Plakat Fanty

Dla zdrowia i urody

Obecnie niestraszny nam nawet silny ból głowy – rozprawi się z nim bowiem powszechnie znany niemiecki lek. Kwestię podstawowej pielęgnacji część z Was zapewne od dziecka powierzała jednemu kosmetykowi w niebieskim opakowaniu. Czy już domyślacie się, o których wynalazkach mowa?

Aspiryna firmy Bayer

Mimo że po opracowaniu paracetamolu i ibuprofenu jej popularność zmalała, nadal stanowi ważny środek przeciwbólowy, przeciwgorączkowy i przeciwzapalny. Aspiryna to flagowy produkt przedsiębiorstwa farmaceutyczno-chemicznego Bayer. W 1897 roku Felix Hoffmann uzyskał kwas acetylosalicylowy w formie użytecznej dla przemysłu medycznego. Od 1899 roku firma Bayer sprzedaje na całym świecie lek o nazwie Aspiryna.

Opakowanie Aspiryny na wystawie Niemieckiego Muzeum Farmacji w Heidelbergu

Ryc. 9. Opakowanie Aspiryny na wystawie Niemieckiego Muzeum Farmacji w Heidelbergu

Kultowy krem

Na pewno każdy z Was chociaż raz w życiu użył tego produktu kosmetycznego – niebieskiego kremu zamkniętego w metalowym opakowaniu. Krem Nivea pojawił się w 1911 roku za sprawą niemieckiego farmaceuty (urodzonego w Gliwicach) Oskara Troplowitza i jego przedsiębiorstwa Beiersdorf. Stał się pierwszym kosmetycznym kremem produkowanym na skalę przemysłową.

Plakat reklamowy kremu Nivea z 1950 roku

Ryc. 10. Plakat reklamowy kremu Nivea z 1950 roku

Pierwsze pudełko kremu Nivea w kolorze niebieskim trafiło na sklepowe półki w 1925 roku.

Pudełko kremu Nivea na przestrzeni lat

Ryc. 11. Pudełko kremu Nivea na przestrzeni lat

Który z przedstawionych niemieckich wynalazków jest dla Ciebie najważniejszy? Czy wyobrażasz sobie bez niego dzisiejszy świat?

Utrwal wiedzę

Poniżej znajdują się zadania wraz z odpowiedziami, do rozwiązania których wykorzystano wiedzę zaprezentowaną w tym artykule.

Zadanie 1.

Zadanie 2.

Materiały źródłowe

Ilustracje

[Ryc. 1.] https://www.britannica.com/biography/Johannes-Gutenberg (dostęp: 24.11.2022)
[Ryc. 2.] https://pl.wikipedia.org/wiki/Biblia_Gutenberga#/media/Plik:Gutenberg_Bible,_Lenox_Copy,_New_York_Public_Library,_2009._Pic_01.jpg (dostęp: 24.11.2022)
[Ryc. 3.] https://www.deutsches-museum.de/museumsinsel/ausstellung/informatik (dostęp: 24.11.2022)
[Ryc. 4] https://www.leo-bw.de/media/techno_museumsobjekte/current/delivered/Bilder/LTA_0046.JPG (dostęp: 24.11.2022)
[Ryc. 5.] https://www.mercedes-benz.com/de/kunst-und-kultur/museum/benz-patent-motorwagen/ (dostęp: 24.11.2022)
[Ryc. 6.] https://www.dhm.de/lemo/biografie/werner-von-siemens.html (dostęp: 24.11.2022)
[Ryc. 7] http://wearekind.se/cases/melitta-bryggarjakten/ (dostęp: 24.11.2022)
[Ryc. 8.] https://eloblog.pl/nazi-fanta-historia-popularnego-napoju/ (dostęp: 24.11.2022)
[Ryc. 9.] https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:D-BW-Heidelberg_-_Deutsches_Apothekenmuseum_-_Aspirin_1.JPG (dostęp: 24.11.2022)
[Ryc. 10.] https://www.nivea.de/ueber-uns/marken-geschichte (dostęp: 24.11.2022)
[Ryc. 11.] https://www.beiersdorf.de/beiersdorf-live/karriere-blog/blog-uebersicht/2016/06/23-das-blaue-wunder-nivea (dostęp: 24.11.2022)

Ola

Ola

Jestem tu po to, żeby pokazać WAM, że język niemiecki wcale nie jest taki straszny. Od czterech lat uczę tego języka. Interesuję się turystyką, jestem miłośniczką kultury indyjskiej. W wolnym czasie gram w squasha.

Ostatnie artykuły

Nie trać czasu! – czyli o technikach zarządzania czasem

Nie trać czasu! – czyli o technikach zarządzania czasem

Kiedy zbliża się koniec semestru, liczba sprawdzianów i zadań domowych do oddania może być przytłaczająca! Z pomocą przychodzą techniki zarządzania czasem. Ułatwią Ci efektywniejsze wykorzystanie czasu przeznaczonego na naukę. W artykule:Po co korzystać z technik...

Wpis na blogu – jak napisać? (język angielski)

Wpis na blogu – jak napisać? (język angielski)

Wpis na blogu to jedna z form wypowiedzi pisemnej, z którą można się spotkać na egzaminie ósmoklasisty oraz na maturze podstawowej z języka angielskiego. Taki rodzaj tekstu charakteryzuje się tym, że może zawierać w sobie elementy innych form, np. recenzji,...

Wypowiedź pisemna – najważniejsze zasady (język angielski)

Wypowiedź pisemna – najważniejsze zasady (język angielski)

Tworząc wypowiedź pisemną w języku angielskim, uczeń powinien kierować się podstawowymi zasadami, które pomogą mu stworzyć dobrze napisany oraz poprawny tekst. Najważniejsze w pracach pisemnych jest to, by odnieść się do wszystkich punktów polecenia i je rozwinąć,...

Jak napisać dobry artykuł na maturze? (język angielski)

Jak napisać dobry artykuł na maturze? (język angielski)

Według słownika artykuł to tekst publicystyczny, naukowy, literacki zamieszczony w czasopiśmie lub w książce. Celem jego napisania jest publikacja. Obecnie artykuły ukazują się coraz częściej także w internecie. Od 2015 roku wspomniana dłuższa forma wypowiedzi...

Jak napisać e-mail prywatny lub wiadomość? (język angielski)

Jak napisać e-mail prywatny lub wiadomość? (język angielski)

Wiadomość oraz e-mail prywatny to formy wypowiedzi pisemnej obowiązujące na egzaminie ósmoklasisty. Należy do nich też wpis na blogu, którego dotyczy nasz inny artykuł. Wpis na blogu oraz e-mail mogą się pojawić również na maturze podstawowej z języka angielskiego. W...