PRZECZYTAJ! To ułatwi Ci zrozumienie rozwiązania i pracę nad tym zadaniem.

Czas złożony - il passato prossimo (czas przeszły dokonany)

Stosowanie:

• do wyrażenia o czynności, które wydarzyły się przed chwilą, np. Ho bevuto il caffè. (Wypiłem/am kawę.)

• do wyrażania czynności, które wydarzyły się jedna po drugiej, np. Ho letto un libro e poi sono andata a letto. (Przeczytałam książkę i poszłam spać.)

• do wyrażania czynnościach odległych, ale których skutki są nadal widoczne w chwili gdy o nich mówimy, bądź chcemy podkreślić nasz emocjonalny stosunek do nich, np. Gesù è nato per noi. (Jezus urodził się dla nas.)

Budowa:

• czasownik posiłkowy: avere lub essere, odmieniony w czasie teraźniejszym + imiesłów bierny (utworzony od bezokolicznika, poprzez dodanie końcówek: dla koniugacji -are ➨ ato, - ere ➨ uto, ire ➨ ito)

Dobór czasownika posiłkowego:

- wybieramy czasownik posiłkowy essere dla czasowników: wyrażających ruch, przemieszczanie się, czasowników zwrotnych i nieprzechodnich (czyli takich, które nie mają dopełnienia bliższego - nie mogą utworzyć strony biernej, np. iść), czasowników statycznych (opisujących stan, który się nie zmienia przez dłuższy czas, jak essere, rimanere, stare itd.) np.:

Sono andata a Roma. (Pojechałam do Rzymu.)

La lezione è finita. (Lekcja się skończyła.)

W przypadku czasowników z czasownikiem posiłkowym essere, imiesłów participio passato należy uzgodnić z rodzajem i liczbą podmiotu:

io sono andato/a (-o r.m, -a r.ż.)

tu sei andato/a

lui è andato

lei è andata

noi siamo andati/e (-i r.m., -e r.ż.)

voi siete andati/e

loro sono andati/e

- wybieramy czasownik posiłkowy avere dla pozostałych czasowników wyrażających czynności i zdarzenia. Nie uzgadniamy imiesłowu, a więc ma on taką samą formę dla wszystkich osób, np. Io ho fatto. (Zrobiłem/am.) Noi abbiamo fatto. (My zrobiliśmy.)

fare le fotografie

Hai fatto delle fotografie nelle ultime vacanze? (Czy w ostatnie wakacje robiłeś/aś zdjęcia?)

Uzasadnienie: powyższy czasownik łączy się z czasownikiem posiłkowym avere, wyraża czynność, możemy utworzyć stronę bierną.

pranzare in un ristorante tipico

Hai pranzato in un ristorante tipico nelle ultime vacanze? (Jadłeś/aś obiad w restauracji z regionalną kuchnią w ostatnie wakacje?) 

Uzasadnienie: powyższy czasownik łączy się z czasownikiem posiłkowym avere, wyraża czynność, możemy utworzyć stronę bierną.

stare in campeggio

Nelle ultime vacanze sei stato/a in campeggio? (Czy w ostatnie wakacje byłeś/aś na kempingu?)

Uzasadnienie: czasownik starełączy się z czasownikiem posiłkowym essere, wyraża statyczność, przebywanie w danym miejscu, nie możemy utworzyć strony biernej.

visitare dei musei

Nelle ultime vacanze hai visitato dei musei? (Czy w ostatnie wakacje odwiedziłeś/aś jakieś muzeum?)

Uzasadnienie: powyższy czasownik łączy się z czasownikiem posiłkowym avere, wyraża czynność, możemy utworzyć stronę bierną.

andare al cinema

Nelle ultime vacanze sei andato/a al cinema? (Czy w ubiegłe wakacje poszedłeś/poszłaś do kina?)

Uzasadnienie: czasownik andare łączy się z czasownikiem posiłkowym essere, wyraża ruch, przemieszczanie się z punktu a do punktu b.

andare in montagna

Nelle ultime vacanze sei andato/a al cinema? (Czy w ubiegłe wakacje poszedłeś/poszłaś do kina?)

Uzasadnienie: czasownik andare łączy się z czasownikiem posiłkowym essere, wyraża ruch, przemieszczanie się z punktu a do punktu b.

fare un viaggio in bicicletta

Nelle ultime vacanze hai fatto un viaggio in bicicletta? (Czy w ostatnie wakacje pojechałeś/aś na wycieczkę rowerową?)

Uzasadnienie: powyższy czasownik łączy się z czasownikiem posiłkowym avere, wyraża czynność, możemy utworzyć stronę bierną.

essere al mare

Nelle ultime vacanze sei stato/a al mare? (Czy w ostatnie wakacje byłeś/aś nad morzem?)

Uzasadnienie: czasownik esserełączy się z czasownikiem posiłkowym essere, wyraża ruch, przemieszczanie się, statyczność, lub przebywanie w danym miejscu.

guardare la TV

Nelle ultime vacanze hai guardato la TV (Czy w ostatnie wakacje oglądałeś telewizję?)

Uzasadnienie: powyższy czasownik łączy się z czasownikiem posiłkowym avere, wyraża czynność, możemy utworzyć stronę bierną.

affittare un appartamento

Nelle ultime vacanze hai affittato un appartamento? (Czy w ostatnie wakacje wynająłeś/ wynajęłaś mieszkanie/ apartament?)

Uzasadnienie: powyższy czasownik łączy się z czasownikiem posiłkowym avere, wyraża czynność, możemy utworzyć stronę bierną.

andare a vedere una mostra

Nelle ultime vacanze sei andato/a a vedere una mostra? (Czy w ostatnie wakacje poszedłeś/ poszłaś na jakąś wystawę?

Uzasadnienie: czasownik andare łączy się z czasownikiem posiłkowym essere, wyraża ruch, przemieszczanie się z punktu a do punktu b.

fare sport

Nelle ultime vacanze hai fatto sport? (W ostatnie wakacje uprawiałeś/aś sport?)

Uzasadnienie: powyższy czasownik łączy się z czasownikiem posiłkowym avere, wyraża czynność, możemy utworzyć stronę bierną.

fare un corso d'italiano

Nelle ultime vacanze hai fatto un corso d'italiano? (Czy w ostatnie wakacje byłeś/aś na kursie włoskiego?)

Uzasadnienie: powyższy czasownik łączy się z czasownikiem posiłkowym avere, wyraża czynność, możemy utworzyć stronę bierną.

dormire a lungo

Nelle ultime vacanze hai dormito a lungo? (Czy w ostatnie wakacje spałeś/aś do późna?)

Uzasadnienie: powyższy czasownik łączy się z czasownikiem posiłkowym avere, wyraża czynność, możemy utworzyć stronę bierną.

restare a casa

Nelle ultime vacanze sei restato/a a casa? (W ostatnie wakacje byłeś/aś w domu?)

Uzasadnienie: czasownik andare łączy się z czasownikiem posiłkowym essere, wyraża statyczność, przebywanie w jakimś miejscu, nie możemy utworzyć strony biernej.

giocare a tennis

Nelle ultime vacanze hai giocato a tennis? (Czy w ostatnie wakacje grałeś/aś w tenisa?)

Uzasadnienie: powyższy czasownik łączy się z czasownikiem posiłkowym avere, wyraża czynność, możemy utworzyć stronę bierną.