Uwaga! Mowa zależna. Przy zamianie mowy niezależnej na zależną, należy pamiętać o następstwie czasów, zmianie ulegają również podmioty, określenia czasu i miejsca, przymiotniki wskazujące i dzierżawcze.

Zmiana zaimków osobowych i dzierżawczych:

io, tu, lui, lei, Lei ➨ lui, lei

noi, voi, loro ➨ loro

mio, tuo, suo ➨ suo

nostro, vostro, loro ➨ loro

Zamiana zaimków wskazujących:

questo ➨ quello

qui ➨ lì

qua ➨ là

i przysłówków czasu:

oggi ➨ quel giorno

stamattina ➨ quella mattina

domani ➨ il giorno dopo

fra una settimana ➨ la settimana dopo/seguente/successiva

ieri ➨ il giorno prima/precedente

ieri sera ➨ la sera prima

un’ora fa ➨ un’ora prima

tre giorni fa ➨ tre giorni prima

tra poco ➨ poco dopo

ora ➨ allora, in quel momento

poco fa ➨ poco prima

Pytania w mowie zależnej zawsze są wprowadzane przez se (jeśli pytanie nie zaczyna się od zaimka pytajnego).

Następstwo czasów w mowie zależnej:

indicativo presente ➨ indicativo imperfetto Ha detto: "Devo lavorare" ➨ Ha detto che doveva lavorare.

passato prossimo ➨ trapassato prossimo Ha detto: "Ho lavorato molto oggi" ➨ Ha detto che aveva lavorato molto quel giorno.

passato remoto ➨ trapassato prossimo Ha detto: "Da giovane lavorai molto durante le vacanze" ➨ Ha detto che da piccola aveva lavorato molto durante le vacanze.

futuro ➨ condizionale composto Da piccola diceva: "Da grande farò il medico" ➨ Da piccola diceva che avrebbe fatto il medico.

condizionale presente ➨ condizionale composto Ha detto: “Vorrei tornare a casa” ➨ Ha detto che sarebbe voluto tornare a casa.

imperativo ➨ infinito semplice + DI Ha gridato: "Guarda un attimo" ➨ Ha gridato di guardare un attimo.

Imperfetto, trapassato prossimo, congiuntivo imperfetto i trapassato pozostają bez zmian.

---

Przekształć zdania na mowę zależną. (Pamiętaj, aby użyć trybu łączącego, jeśli to konieczne.)


1. Corrado mi ha visto un po' giù e mi ha chiesto se avessi (avevo) problemi.
Uzasadnienie: po czasowniku wprowadzającym wątpliwość, pytanie, stosujemy tryb łączący, w mowie zależnej zastosujemy tryb łączący w czasie imperfetto, bo czasownik wprowadzający mowę zależną jest w czasie przeszłym, a pytanie dotyczy czynności równoczesnej.

2. Ilaria gli chiese se sarebbe andato/-a a vivere con lei quando la casa sarebbe finita.
Uzasadnienie: Czas przyszły po czasowniku wprowadzającym zdanie w czasie przeszłym wyrażamy przez condizionale passato, ewentualnie można użyć imperfetto (częściej używany w mowie potocznej).

3. Quando seppe che avevo dei problemi, Roberto mi domandò se fosse (era) una questione di soldi.
Uzasadnienie: po czasowniku wprowadzającym wątpliwość, pytanie, stosujemy tryb łączący, w mowie zależnej zastosujemy tryb łączący w czasie imperfetto, bo czasownik wprowadzający mowę zależną jest w czasie przeszłym, a pytanie dotyczy czynności równoczesnej.

4. Mio padre mi disse di dargli il numero di cellulare di Stefania, Laura disse a Emanuele di vestirsi in fretta perché erano in ritardo, Cristiano mi ha chiesto se quel giorno volessi (volevo) andare a cena con lui.
Uzasadnienie: pierwsze dwie wypowiedzi wyrażają tryb rozkazujący, który wprowadzamy przez przyimek di i bezokolicznik, trzecią wypowiedź wprowadza wątpliwość, pytanie, stosujemy tryb łączący, w mowie zależnej zastosujemy tryb łączący w czasie imperfetto, bo czasownik wprowadzający mowę zależną jest w czasie przeszłym, a pytanie dotyczy czynności równoczesnej.