a) W przedostatnie strofie podmiot liryczny pragnie odnaleźć „mistrza i nauczyciela”. Tylko bowiem taka osoba może pomóc osobie mówiącej w odzyskaniu zmysłów oraz równowagi ducha, powrocie do wcześniejszego sposobu postrzegania rzeczywistości. Podmiot ma nadzieję, że mistrz na nowo nazwie elementy świata, a dodatkowo „[...] oddzieli światło od ciemności”. Tym samym uporządkuje on chaos i zrekonstruuje świat w jego właściwej postaci. Fragment ten zawiera czytelne aluzje biblijne, które akcentują spustoszenie dokonań przez wojnę - nie tylko w sensie materialnym, ale też duchowym. Poszukiwanie nauczyciela przywracającego zmysły można odnieść do działalności Chrystusa oraz dokonywanych przez niego uzdrowień. Tym samym poeta sugeruje, iż tylko cud może odmienić los „ocalonego”, który cały czas cierpi z powodu swych doświadczeń. Z kolei słowa: „niech jeszcze raz nazwie rzeczy i pojęcia / niech oddzieli światło od ciemności” nawiązują do biblijnego stworzenia świata. W ten sposób zostaje podkreślony dramatyzm wojny oraz jej wpływ na rzeczywistość: wszystkie dotychczasowe osiągnięcia człowieka zostają zaprzepaszczone, następuje natomiast powrót do chaosu z początku świata. Konieczne staje się więc uporządkowanie go na nowo - podobnie jak nazwanie różnych zjawisk czy elementów. Tylko w ten sposób człowiek może odzyskać harmonię ducha oraz stałe punkty odniesienia.
b) Tematyka wypowiedzi jest niezwykle podniosła i poważna, ponieważ dotyczy fundamentalnych kwestii dla podmiotu lirycznego, które mają uniwersalny charakter. Na takie wrażenie wpływają także nawiązania biblijne. Tematyka ta kontrastuje jednak ze stylem. Jest on bardzo oszczędny, wyważony, pozbawiony jakichkolwiek ozdobników czy oznak silnych emocji. Przypomina raczej neutralne przedstawianie faktów. Zabieg ten można uznać za przejaw poetyki ściśniętego gardła. O wielkich rzeczach podmiot lirycznych opowiada bowiem w powściągliwy sposób, bez patosu, co potęguje tragizm losu podmiotu.
Sylwia Kępa
Nauczycielka języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

