Część dotycząca teraźniejszości osoby mówiącej: strofy 1. i 2.

Część zapowiadająca przyszłość: strofy od 3. do 5.

 

W pierwszej części został przedstawiony podmiot liryczny, który jest człowiekiem doświadczonym i podeszłym w latach: „głowę która siwieje a świeci jak świecznik”. Podmiot namawia odbiorcę do wyruszenia w podróż: „idźże”. Osobie mówiącej nie chodzi najpewniej o podróżowanie w znaczeniu podstawowym, a o rozwój duchowy czy refleksję nad losem człowieka. Podmiot przywołuje „sny festyny". Nawiązuje do prześladowań Żydów, najpewniej do nocy kryształowej w 1938 roku. Wspomina miłość i pokój, ale już dwa ostatnie wersy zapowiadają „ryk głodnych ludów”. Sformułowanie to jest wyrazem dehumanizacji człowieka: ryk „to inny głos niż ludzi głodnych płacz”.

W drugiej części żalu pojawia się zapowiedź katastrofy. Apokaliptyczne obrazy „potopu gorącego” i odoru unoszącego się w powietrzu wieszczą koniec ludzkości. W czwartej strofie osoba mówiąca utożsamia się z ofiarami zagłady: „rozmnożony cudownie na wszystkich nas / będę strzelał do siebie marł wielokrotnie”. Wciela się w oracza, prawnika, kobietę, dziecko czy podpalacza, ukazując, że katastrofa dotknie wszystkich, jednak ofiary będą tylko „czarnym krzyżykiem na liście". Katastrofa II wojny światowej została porównana do „żniw huku i blasków” i świat długo nie zapomni o jej dramatycznych skutkach. Upłynie wiele czasu, zanim „kręta rzeka z braterskiej krwi odrdzewieje”. Ostatnie słowa wiersza są przestrogą dla kolejnych pokoleń, aby wyciągnęły lekcję z historii i aby nie powtórzyła się podobna katastrofa.