Kompozycja cyklu

Kochanowski przechodzi w Trenach przechodzi przez wszystkie etapy żałoby: od rozpaczy przez bunt do ukojenia i napomnienia. Utwory cyklu realizują zadania, które w antyku wyznaczano poszczególnym elementom liryku żałobnego:

• rozważania nad wielkością straty, żal bliskich (Treny I-VIII)
• pochwała zalet zmarłego, wymienienie jego dobrych uczynków (IX-XVI)
• rady i napomnienia (Treny XVII i XVIII) mające charakter rozmowy z Bogiem
• pogodzenia się z losem, pocieszenia (Tren X albo Sen)