Bodźcem do napisania tekstu był dla Kubiaka pozytywny odbiór "Literatury Greków i Rzymian" przez jego czytelników. Adresowany do nich esej miał zawierać uwagi o ogólnym charakterze, których autor nie mógł zamieścić we wspomnianej publikacji ze względu na jej ścisłe wymogi kompozycyjne ("Ponieważ Czytelnicy życzliwie przyjęli moją «Literaturę Greków i Rzymian» [...], w ślad za nią ślę parę myśli ogólnych, które z samej książki wykluczył rygor kompozycji.").