Przykładowo:
a) O obecności autora w opisywanym przez niego świecie świadczą czasowniki („nie mogłem”, „spotkałem się”, „widziałem”, „wiedziałem”, „chciałem”) oraz zaimki („mi”, „mnie”) w 1 os. l. poj.
b) Drugi akapit - z wyjątkiem informacji ujętych w nawias - ma charakter relacji z bezpośredniego udziału reportera w zdarzeniach („W przeddzień wyjazdu do Erewanu spotkałem się w Moskwie z Galiną Starowojtową”). Pozostała część tekstu, obejmująca biogram rozmówczyni Kapuścińskiego („[...] profesor Uniwersytetu w Petersburgu. Wówczas - deputowana do Rady Najwyższej ZSRR z ramienia Armenii. Następnie doradca Borysa Jelcyna do sprawo narodowości”) oraz opis sytuacji geopolitycznej w Azerbejdżanie („Dostęp drogą lądową nie istniał [...]”), wymagały od autora zgromadzenia dodatkowej wiedzy.
c)
| Forma gramatyczna czasownika | Funkcja |
| 1. os. l. poj. cz. przeszłego („nie mogłem”, „widziałem”) |
sygnalizowanie obecności uczestników wydarzeń (narratora lub spotkanych przez niego osób) oddzielenie czasu narracji od czasu akcji |
| 1. os. l. poj. cz. teraźniejszego („nie wiem”) | |
| 1. os. l. mn. cz. przyszłego („spotkamy się”, „zobaczymy”) | |
| 3. os. l. poj. cz. przeszłego („powiedziała”, „była”) | zdystansowanie narratora wobec opisywanych wydarzeń |
| nieosobowa („chodziło [o coś]”) | wzbogacenie narracji o szerszą, uogólniającą perspektywę |
d) Na dokumentalny, sprawozdawczy charakter reportażu wskazują:
- daty („Historia ta wydarzyła się latem 1990 r.”);
- biogramy („Galina Wasilijewna Starowojtowa, profesor Uniwersytetu w Petersburgu”);
- opisy sytuacji („W przeddzień wyjazdu do Erewanu spotkałem się w Moskwie z Galiną Starowojtową”) i charakterystyka bohaterów („Była postawną kobietą [...]”).
Osobiste emocje oraz reakcje narratora ukazują czasowniki w 1. os. l. poj.: „wiedziałem”, „nie mogłem”, „spotkałem się” - a także przymiotniki wartościujące: „sceptyczny”, „beznadziejny”, „ujmujący”.
Kamil
Nauczyciel języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

