Przykładowo:

a) Zarówno mapa myśli, jak i zamieszczony w podręczniku schemat zawierają określenia uosabiające nienawiść oraz ukazujące jej gwałtowną, dziką naturę. Podczas gdy utrwalone w języku związki wyrazowe dotyczą głównie negatywnych aspektów nienawiści, w wierszu jest ona (za pośrednictwem ironii) opisana jako postać lub idea niemal pod każdym względem doskonała.
b)
| Epitet | Znaczenie |
| „sprawna” | z łatwością opętuje ludzi, doskonale odnajduje się we współczesnym świecie |
| „starsza” i „młodsza: od innych uczuć | jest wieczna i nieśmiertelna |
| „zdolna” | efekty jej działań bywają imponujące, piękne |
| „pojętna” | szybko się uczy, przystosowuje do każdej sytuacji |
| „bardzo pracowita” | nigdy nie przestaje kierować ludzkimi losami |
Warto również zaznaczyć, że Szymborska podejmuje polemikę ze związkiem wyrazowym „ślepa nienawiść”, dzięki czemu wspomniane uczucie zyskuje nowy charakter. Zdaniem poetki ślepota, budząca skojarzenia z niedołężnością oraz niemocą, nie pasuje do nienawiści, która niczym snajper bezbłędnie wybiera kolejne cele i nigdy nie popełnia błędów.
c) Paradoks został zawarty w drugiej strofie. Fakt, iż nienawiść jest jednocześnie starsza i młodsza od pozostałych uczuć, świadczy o jej wieczności, nieśmiertelności. Równie paradoksalne wydaje się stwierdzenie, że nienawiść „sama rodzi przyczyny, / które ją budzą do życia”, czyli sama jest swoją stwórczynią. Istnieje z własnej inicjatywy, co wskazuje na jej wszechmoc. Pod tym względem nienawiść przypomina Boga - podobnie jak on nie ma początku ani końca, a także nie podporządkowuje się zasadom logiki.
d) Utwór sugeruje, że wszelkie prawa rządzące światem opierają się na nienawiści. Cała ludzka cywilizacja ma źródło w tym właśnie uczuciu. Nienawiść motywuje ludzi do działania silniej niż wszelkie inne idee czy wartości. Nie ma też znaczenia, czy nienawidzi się wyznawców innej wiary, czy obcokrajowców - nienawiść jest bezwzględna, wszechstronna. Ludzie mordują i niszczą w jej imię, a także tworzą pod jej wpływem.
Podmiot liryczny zapowiada, że nigdy nie uda się całkowicie zwalczyć nienawiści. Nie można z nią walczyć, ponieważ wyprzedza ludzką myśl i cierpliwie czeka na dogodny moment, by sprowadzić na świat kolejną katastrofę.
Kamil
Nauczyciel języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

