Na postępowanie Kmicica i jego awanturniczą naturę mogło wpłynąć kilka istotnych czynników. Przede wszystkim bohater powieści Sienkiewicza zostaje przedstawiony jako człowiek dumny, przywiązany do złotej wolności szlacheckiej. Z tego powodu czuje się bezkarny, twierdzi, że nie czekają go żadne konsekwencje. Ponadto ma niespokojną duszę, jest określony nawet mianem "swawolnika", bywa bardzo gwałtowny i emocjonalny. Duży wpływ na jego postawę mają także jego towarzysze, ponieważ zachęcają go do czynów sprzecznych z ogólnie przyjętymi zasadami. Poza tym ciągłe potyczki, obecność na polu walki stłumiły wrażliwość oraz sumienie Kmicica, przez co stał się bezwzględny: ""[...] zdziczał, przyzwyczaił się do krwi przelewu tak, ze nie lada co mogło poruszyć w nim, dobre zresztą z natury, serce".