Ideały romantyków:

• dla romantyków najważniejsze stawały się uczucia - przez ich pryzmat postrzegali świat;
• zrywali także z poznawaniem rzeczywistości za pomocą rozumu; zamiast tego zwracali uwagę na znaczenie uczuciowości, intuicji, wiary;
• wierzyli w istnienie sfery nadprzyrodzonej, którą można było poznać dzięki wrażliwości;
• interesowała ich przede wszystkim miłość - jako połączenie dwóch przeznaczonych sobie dusz;
• chętnie odwoływali się do ludowych wierzeń, atmosfery grozy i tajemnicy;
• sprawiedliwość wiązała się z przekonaniem, że każda wina zostanie ostatecznie ukarana;
• romantycy akcentowali znaczenie dążeń narodowowyzwoleńczych oraz szczególnej roli Polski.