a) Odpowiedź gościa na pytania zadane przez Księdza wydaje się być dość niejasna oraz chaotyczna. Pustelnik bowiem wspomina o tym, że za młodu był już u Księdza - trzy lata przed śmiercią. Świadczyłoby to o tym, iż nie należy już do świata doczesnego, jest zjawą. Z kolei słowa „[...] umarły dla świata” można interpretować na dwa sposoby - dosłownie (faktyczna śmierć) lub metaforycznie (odseparowanie się od otoczenia). Bohater nie wie także, skąd przychodzi, ale dąży do „tegoż kraju” i prosi gospodarza o wskazanie drogi. Słowa te budują atmosferę tajemnicy, ale także podkreślają nietypowy status Pustelnika.  

 

b) Bohater zdaje się być rozkojarzony, ponieważ jego wypowiedzi są pozbawione spójności oraz logicznego układu. Zdarza się, iż gwałtownie zmienia temat lub też zaczyna śpiewać. Słowa Pustelnika oddają jego wzburzenie wewnętrzne oraz niepokój, a nawet rozgorączkowanie. Jest on skupiony przede wszystkim na swoich emocjach oraz cierpieniu, zdaje się nie słyszeć (lub nie rozumieć) niektórych odpowiedzi Księdza. Ponadto zachowanie postaci wskazuje na jej teatralność oraz zapalczywość, może także wywoływać skojarzenia z obłędem.

 

c) Cierpienie bohatera wynika z jego doświadczeń oraz przeżyć wewnętrznych. Lektury z młodości rozbudziły w mówiącym tęsknotę za doskonałością oraz ideałami. Z tego powodu rzeczywistość przestała być atrakcyjna i odpowiadać jego potrzebom: „One zwichnęły osadę mych skrzydeł / I wyłamały do góry, / Że już nie mogłem nad dół skręcić lotu”. Pragnienia te wpłynęły także na życie uczuciowe bohatera poszukującego „boskiej kochanki”, który nawet w tej dziedzinie nie mógł zadowolić się przeciętnością. Kiedy jednak poznał wyjątkową kobietę, ostatecznie utracił ją na zawsze.

Zastosowane słownictwo oraz metafory w obrazowy, ale także poetycki sposób przedstawiają stan Pustelnika. Hiperbolizacja oraz przenośnia dotyczące płonącego w piersi żaru wskazują na siłę uczuć i niemożność zyskania spokoju. Użyte epitety świadczą z kolei o stosunku emocjonalnym Pustelnika do określonych zjawisk (zbójeckie, nudnego, boskiej). Wpływ książek na postawę bohatera pokazuje wyrazista metafora: „Młodości mojej niebo i tortury! / One zwichnęły osadę mych skrzydeł / I wyłamały do góry, / Że już nie mogłem nad dół skręcić lotu”, która podkreśla oddalenie się mówiącego od rzeczywistości i przejście w świat ideałów. Przenośnie oddają także konsekwencje tego stanu rzeczy („Bujałem się po zmyślonym od poetów niebie, / Goniąc i błądząc, w błędach nieznużony goniec; / Wreszcie, na próżno zbiegłszy kraj daleki, / Spadam i już się rzucam w brudne uciech rzeki”). 

W wypowiedziach Pustelnika obecne są różne typy zdań, które niejako wskazują w ten sposób na wzburzenie oraz rozgorączkowanie postaci, luźną konstrukcję jej wypowiedzi świadczącą o emocjonalnym charakterze. Można dostrzec obecność m.in. równoważników zdań („Milion razy!”), zdań pojedynczych („I znalazłem ją na koniec!”), złożonych współrzędnie („Jednąm wybrał  z tylu dziewcząt grona, / I ta cudzym przykuta pierścieniem!”), podrzędnie („Mój Księże, pokaż, jeśli wiesz, drogę!”) oraz przede wszystkim zdań wielokrotnie złożonych („Lecz gdy w czasach tych zimnych nie ma ideału, / Przez teraźniejszość w złote odleciałem wieki, / Bujałem po zmyślonym od poetów niebie, / Goniąc i błądząc, w błędach nieznużony goniec; / Wreszcie, na próżno zbiegłszy kraj daleki, / Spadam i już się rzucam w brudne uciech rzeki: / Nim rzucę się, raz jeszcze spojrzę koło siebie!”).

Zastosowane znaki interpunkcyjne przede wszystkim służą wskazaniu intencji mówiącego: tego, czy pragnie coś oznajmić („Otóż ja także umarły dla świata”.), czy też na przykład zapytać o coś („Choroby?”). Ich równie istotną funkcją jest oddanie stanu emocjonalnego Pustelnika, zaznaczenie zmiennego toku myśli oraz gwałtownych uczuć, które znajdują swoje odzwierciedlenie poprzez wybrane znaki interpunkcyjne. Szczególne znaczenie zyskują więc zdania zakończone wykrzyknikiem - uwydatniają uczucia oraz wolę wypowiadającego się („O tak! [...] za młodu!”). Wielokropki zaś sugerują przerwanie toku mówienia, co także stanowi wynik silnych emocji („Kot jestem?... jeszcze rano... powiedzieć nie mogę”.). 

 

d) Przykładowe cechy Gustawa:

• wrażliwy -> „Gdyby z twych oczu ziemskie odpadło nakrycie, / Obaczyłbyś niejedno wkoło siebie życie”;
• uczuciowy -> „Uściśnijmy się jeszcze [...]”;
• gwałtowny -> „Ty mnie zabiłeś! [...]”.