| Wyrazy |
Zasady pisowni |
| ażur |
- zasada historyczna - niewymienne "ż"; dzisiejsze "u" pochodzące z dawnego "u"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| brzózka |
- zasada historyczna - po spółgłoskach "p", "b", "t", "d", "k", "g", "ch", "j", "w" piszemy "rz"
- zasada morfologiczna - "ó" wymienia się na "o" w formie "brzoza"
|
| chusta |
- zasada historyczna - niewymienne "ch"; dzisiejsze "u" pochodzące z dawnego "u"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| chwast |
- zasada historyczna - niewymienne "ch"
|
| czerwono-żółty |
- zasada konwencjonalna - przymiotniki złożone z dwóch członów równorzędnych znaczeniowo piszemy z łącznikiem
- zasada historyczna - niewymienne "ż"; dzisiejsze "ó" pochodzące z dawnego "o"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| epopeja |
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| festiwal |
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| gżegżółka ('ptak') |
- zasada historyczna - niewymienne "ż"; dzisiejsze "ó" pochodzące z dawnego "o"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| ikona |
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| jezioro Wigry |
- zasada konwencjonalna - jeśli nazwa własna składa się z dwu członów i drugi człon jest rzeczownikiem w mianowniku nieodmieniającym się, wtedy człon pierwszy (wyraz pospolity) piszemy małą literą, a człon drugi - wielką literą
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| mech |
- zasada morfologiczna - "ch" wymienia się na "sz" w formie "meszek"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| morze Marmara |
- zasada konwencjonalna - jeśli nazwa własna składa się z dwu członów i drugi człon jest rzeczownikiem w mianowniku nieodmieniającym się, wtedy człon pierwszy (wyraz pospolity) piszemy małą literą, a człon drugi - wielką literą
- zasada morfologiczna - "rz" wymienia się na "r" w przymiotniku "morski"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| na kolacji |
- zasada konwencjonalna - rzeczowniki żeńskie zakończone na "-ja", które występuje po spółgłosce "s", "z" lub "c" mają w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku zakończenie "-ji"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| nóż |
- zasada morfologiczna - "ó" wymienia się na "o" w formie "noże"; mimo że na końcu wyrazu wymawiamy "sz" piszemy "ż", bo występuje ono w innych przypadkach i formach, np. "noża", "nożem", "noże".
- zasada historyczna - niewymienne "ż
|
| nóżka |
- zasada morfologiczna - w formie "noga" litera "ó" wymienia się na "o", a litera "ż" wymienia się na "g"
|
| o filozofii |
- zasada konwencjonalna - wyrazy obce zakończone w mianowniku na "-ia", które występuje po spółgłoskach wargowych "p", "b", "f", "w", "m", w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku mają zakończenie "-ii"
|
| papież |
- zasada morfologiczna - "ż" wymienia się na "s" w formie "papiestwo"; mimo że na końcu wyrazu wymawiamy "sz" piszemy "ż", bo występuje ono w innych przypadkach, np. "papieża", "papieżem", "papieżu".
|
| pochodzić |
- zasada historyczna - niewymienne "ch"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| powietrze |
- zasada historyczna - po spółgłoskach "p", "b", "t", "d", "k", "g", "ch", "j", "w" piszemy "rz"
|
| przeżuwać |
- zasada historyczna - po spółgłoskach "p", "b", "t", "d", "k", "g", "ch", "j", "w" piszemy "rz"; niewymienne "ż"; dzisiejsze "u" pochodzące z dawnego "u"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
| rondo de Gaulle'a |
- zasada konwencjonalna - nazwę ronda piszemy wielką literą, ale do zapisu poprzedzającego go wyrazu, który stanowi nazwę gatunkową (rodzajową), używamy małej litery; jeśli obce nazwisko kończy się na "-e" nieme, dodajemy do niego polskie końcówki po apostrofie
- zasada historyczna - dotyczy zapisu samogłoski "u"
|
|
rzeka
|
- zasada historyczna - niewymienne "rz"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
|
spojrzeć
|
- zasada historyczna - po spółgłoskach "p", "b", "t", "d", "k", "g", "ch", "j", "w" piszemy "rz"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
|
symbol
|
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
|
wachlarz
|
- zasada historyczna - niewymienne "ch"
- zasada morfologiczna - mimo że na końcu wyrazu wymawiamy "sz" piszemy "rz", bo występuje ono w innych przypadkach i formach, np. "wachlarza", "wachlarzem", "wachlarze".
|
|
wataha
|
- zasada morfologiczna - wymienne "h"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
|
Węgier
|
- zasada konwencjonalna - nazwy mieszkańców państw piszemy wielką literą
|
|
węgierski
|
- zasada konwencjonalna - przymiotniki utworzone od nazw państw piszemy małą literą
|
|
wierzyć
|
- zasada morfologiczna – "rz" wymienia się na "r" w formie "wiara"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
|
więcej skrobi
|
- zasada konwencjonalna - wyrazy rodzime i przyswojone, zakończone w mianowniku na "-ia", które występuje po spółgłoskach wargowych "p", "b", "f", "w", "m", w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku mają zakończenie "-i"
|
|
wióry
|
- zasada historyczna - niewymienne "ó"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
|
wóz
|
- zasada morfologiczna - "ó" wymienia się na "o" w formie "wozy"; mimo wymowy "s" na końcu wyrazu piszemy literę "z", ponieważ występuje ona w pozostałych formach, np. "wozu", "wozem".
|
|
wyraz
|
- zasada morfologiczna - mimo wymowy [wyras] piszemy "wyraz", ponieważ w pozostałych formach występuje "z", np. "wyrazem", "wyrazu", "wyrazy" "wyrazami", "wyrazach"
|
|
Zatoka Meksykańska
|
- zasada konwencjonalna - jeśli nazwa własna składa się z dwu członów i człon drugi jest przymiotnikiem w mianowniku, oba człony piszemy wielką literą
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
|
żaba
|
- zasada historyczna - niewymienne "ż"
- zasada fonetyczna - piszemy tak, jak czytamy
|
