| Zarzut wobec króla | Cytat ilustrujący stawiany zarzut | Wyjaśnienie znaczenia |
| Król nie jest potomkiem królewskim, lecz szlachcicem. |
Jesteś królem, a czemu nie królewskim synem? To niedobrze; krew pańska jest zaszczyt przed gminem, Kto się w zamku urodził, niech ten w zamku siedzi; Z tegoć powodu nasi szczęśliwi sąsiedzi. Bo natura na rządczych pokoleniach zna się: Inszym powietrzem żywi, insza strawą pasie. Stąd rozum bez nauki, stąd biegłość bez pracy;
Jesteś królem - a byleś przedtem mości panem; To grzech nieodpuszczony. Każdy, który stanem Przedtem się z tobą równał, a teraz czcić musi, Nim powie: "najjaśniejszy", pierwej się zakrztusi; I choć się przyzwyczaił, przecież go to łechce: Usty cię czci, a sercem szanować cię nie chce.
|
Na tronie powinna zasiadać tylko osoba z królewskiego rodu, ponieważ ma do tego naturalne predyspozycje. Jest to jej przeznaczenie, ponadto ze względu na swoje pochodzenie wyróżnia się przymiotami. Ponadto szlacheckie korzenie władcy sprawiają, iż nie cieszy się szacunkiem szlachty. |
| Król nie jest cudzoziemcem jak jego elekcyjni poprzednicy. |
[...] Wszak w Lacedemonie Zawżdy siedział Tesalczyk na Likurga tronie, Greki archontów swoich od Rzymianów brali, Rzymianie dyktatorów od Greków przyzwali; Zgoła, byleby nie swój, choćby i pobłądził, Zawżdy to lepiej było, kiedy cudzy rządził. |
Cudzoziemiec zawsze, niezależnie od swych błędów, jest najlepszym władcą. |
| Król jest za młody, aby zasiadać na tronie. |
Powiem więc bez ogródki: oto młodyś jeszcze. Pięknież to, gdy na tronie sędziwość się mieści; Tyś nań wstąpił mający lat tylko trzydzieści, Bez siwizny, bez zmarszczków: zakał to nie lada. Wszak siwizna zwyczajnie talenta posiada, Wszak w zmarszczkach rozum mieszka, a gdzie broda siwa, Tam wszelka doskonałość zwyczajnie przebywa. |
Młody król nie jest dobrym reprezentantem państwa. Tylko wiek gwarantuje niezbędne doświadczenie oraz mądrość. |
| Król ma niewłaściwe wyobrażenie o sposobie rządzenia krajem i ludźmi. |
Po co tobie przyjaciół? Niech cię wielbią słudzy. Chcesz, aby cię kochali? Niech się raczej boją. Cóżeś zyskał dobrocią, łagodnością twoją? Zdzieraj, a będziesz możnym, gnęb, a będziesz wielkim;
|
Dobry władca nie potrzebuje przyjaciół, lecz sług. Powinien także budzić grozę i gnębić poddanych. |
| Król ceni wiedzę i ludzi wykształconych. |
Księgi lubisz i w ludziach kochasz się uczonych; I to źle. Porzuć mędrków zabałamuconych. Żaden się naród księgą w moc nie przysposobił: Mądry przedysputował, ale głupi pobił. |
Liczy się tylko faktyczna potęga, natomiast mądrość jest czymś zbędnym dla dobra narodu. |
Sylwia Kępa
Nauczycielka języka polskiego
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

