Tytuł "Syzyfowe prace" zaczerpnął Żeromski z mitu o Syzyfie, z którego to pochodzi frazeologizm "syzyfowa praca", czyli praca bez końca, ciężka, bezskuteczna i bezcelowa. Tytuł ten odnosi się do trzech zabiegów opisanych w powieści:

- bezskuteczną i daremną pracą były starania władz rosyjskich, by wynarodowić polską młodzież;

- efektów nie przynosiła także nauka Marcinka, który bezrefleksyjnie i na pamięć uczył się w nieznanym języku;

- syzyfową pracą były także wysiłki Andrzeja Radka, który chciał ukryć swoje pochodzenie.