Kiedy chcemy przytoczyć czyjąś (albo swoją) wypowiedź, stosujemy mowę zależną (le discours indirect). Budujemy wówczas zdania złożone, w których zdanie nadrzędne wprowadza wypowiedź (np. On powiedział, że....; Ona spytała, czemu...; Oni doradzili mi, żeby...). Oto schematy tworzenia zdań w mowie zależnej:
- ZDANIA OZNAJMUJĄCE: czasownik wprowadzający (np. dire - powiedzieć, expliquer - wyjaśnić, annoncer - poinformować, constater - stwierdzić, répondre - odpowiedzieć) + que (qu'), np. Mon père constate qu'il est très calme. - Mój tata stwierdza, że jest bardzo spokojny.; Je lui dit que cet exercice est trop difficile. - Mówię mu, że to ćwiczenie jest za trudne.
- ZDANIE ROZKAZUJĄCE: czasownik wprowadzający (np. ordonner - kazać, interdire - zakazać, conseiller - doradzać) + de (d') + bezokolicznik, np. La mère m'ordonne de ranger ma chambre. - Mama każe mi posprzątać pokój.; Mon père m'interdit d'aller chez mes amis. - Tata zabrania mi iść do moich przyjaciół.
- ZDANIA PYTAJĄCE: czasownik wprowadzający (np. demander - pytać, vouloir savoir - chcieć wiedzieć) + zaimek pytajny (większość z nich pozostaje bez zmian, należy jednak zapamiętać kilka wyjątków, które opisano w tabelce poniżej), np. Mon frère toujours demande pourquoi je suis triste. - Mój brat zawsze pyta, czemu jestem smutny.; Ma grand-mère veut savoir quand je me marierai. - Moja babcia chce wiedzieć, kiedy wezmę ślub.
| est ce-que -> si (czy) |
np. Est-ce que tu aimes le chocolat ? -> Elle veut savoir si tu aimes le chocolat. tłumaczenie: Czy lubisz czekoladę? -> Ona chce wiedzieć, czy lubisz czekoladę. |
| qu'est-ce que -> ce que (co) |
np. Qu'est-ce que tu commandes ? -> Je demande ce que tu commandes. tłumaczenie: Co zamawiasz? -> Pytam, co zamawiasz. |
| qu'est-ce qui -> ce qui (kto) |
np. Qu'est-ce qui frappe à la porte ? -> Il demande ce qui frappe à la porte. tłumaczenie: Kto puka do drzwi? -> On pyta, kto puka do drzwi. |
| qui est-ce qui -> qui |
np. Qui est-ce qui t'invite à cette fête ? -> Il veut savoir qui m'invite à cette fête. tłumaczenie: Kto cię zaprosił na tę imprezę? -> On chce wiedzieć, kto mnie zaprosił na tę imprezę. |
Należy pamiętać o tym, że niektóre elementy zdania zmieniają się, kiedy przekształcamy je na mowę zależną.
1. ZAIMKI
- Musimy pamiętać, że jeśli przytaczamy czyjąś wypowiedź, to trzeba zmienić wszystkie zaimki, które dotyczą tej osoby - po to, żeby zdanie dalej miało sens.
- np. Ma mère me dit : Range ta chambre, si tu veux allez avec nous au cinéma ! -> Ma mère me dit de ranger ma chambre si je veux aller avec eux au cinéma.
- tłumaczenie: Moja mama mówi do mnie: Posprzątaj swój pokój, jeśli chcesz iść z nami do kina! -> Moja mama mówi do mnie, żebym posprzątał mój pokój, jeśli chcę iść z nimi do kina.
2. ZASADA ZGODNOŚCI CZASÓW (BARDZO WAŻNA!!)
- Jeśli w zdaniu nadrzędnym (tym, które wprowadza mowę zależną, np. On powiedział, że...) użyjemy czasu przeszłego, to czas, który użyto w zdaniu podrzędnym, także się zmieni. Nie ma tu jednak dowolności: są ściśle określone reguły, który czas na jaki się zmienia. Schemat zmiany czasów przedstawiono w tabelce:
| czas teraźniejszy -> l'imparfait |
np. Mon ami m'aime. -> Mon ami m'a avoué qu'elle m'aimait. tłumaczenie: Moja dziewczyna mnie kocha. -> Moja dziewczyna wyznała mi, że mnie kocha. |
| le passé composé -> le plus-que-parfait |
np. Tu as vu ce film de Woody Allen. -> Tu m'as expliqué que tu avais vu ce film de Woody Allen. tłumaczenie: Widziałeś ten film Woody'ego Allena. -> Wyjaśniłeś mi, że widziałeś ten film Woody'ego Allena. |
| le futur simple -> le conditionnel présent |
np. Je partirai à Paris pour mes vacances. -> Je t'ai dit que je partirais à Paris pour mes vacances. tłumaczenie: Wyjadę do Paryża na wakacje. -> Powiedziałem ci, że wyjadę do Paryża na wakacje. |
| le futur antérieur -> le conditionnel passé |
np. J'aurai fini mes études l'année prochaine. -> J'ai affirmé que j'aurais fini mes études l'année prochaine. tłumaczenie: Skończę moje studia w przyszłym roku. -> Potwierdziłem, że skończę moje studia w przyszłym roku. |
| le futur proche -> aller odmieniony w l'imparfait + bezokolicznik |
np. Elle va venir chez moi. -> Elle m'a promis qu'elle allait venir chez moi. tłumaczenie: Przyjdzie do mnie. -> Obiecała mi, że do mnie przyjdzie. |
| le passé récent -> venir odmieniony w l'imparfait + de + bezokolicznik |
np. Je viens de finir mes devoirs. -> Je lui ai informé que je venais de finir mes devoirs. tłumaczenie: Właśnie skończyłem odrabiać lekcje. -> Poinformowałem go, że właśnie skończyłem odrabiać lekcje. |
Przykładowe rozwiązanie:
(Poniżej przedstawiony jest przykładowy e-mail. Każdy uczeń może ułożyć go w inny sposób. Poniższe rozwiązanie traktuj jako wzór, na podstawie którego stworzysz swoją wypowiedź pisemną.)
Cher Mathieu,
Je viens de lire une interview dans laquelle les chercheurs ont exprimé leurs opinions sur l'avenir de notre planète. Je voudrais te transmettre les informations que je trouve intéressantes et importantes pour notre génération.
Les journalistes ont interrogé des spécialistes sur certains éléments de notre environnement menacés par les changements climatiques et ont obtenu des réponses bien précises. Concrètement parlant, les journalistes ont voulu savoir si les Pays-Bas allaient disparaître sous les eaux.
Treść dostępna tylko dla użytkowników z aktywnym Premium
Treść dostępna tylko dla użytkowników z aktywnym Premium
Opracowania zadań z ponad 3000 podręczników – przygotowane przez nauczycieli
Ponad 100 kursów wideo do sprawdzianów, E8 i matury
Odrabiak Pro – interaktywna nauka z każdym szkolnym podręcznikiem
Gotowe notatki, tablice edukacyjne i sprawdziany
Agnieszka Sumyk
Nauczycielka języka francuskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

