Kiedy chcemy przytoczyć czyjąś (albo swoją) wypowiedź, stosujemy mowę zależną (le discours indirect). Budujemy wówczas zdania złożone, w których zdanie nadrzędne wprowadza wypowiedź (np. On powiedział, że....; Ona spytała, czemu...; Oni doradzili mi, żeby...). Oto schematy tworzenia zdań w mowie zależnej:

1. ZDANIA OZNAJMUJĄCE: czasownik wprowadzający (np. dire - powiedzieć, expliquer - wyjaśnić, annoncer - poinformować, constater - stwierdzić, répondre - odpowiedzieć) + que (qu'), np. Mon père constate qu'il est très calme. - Mój tata stwierdza, że jest bardzo spokojny.; Je lui dit que cet exercice est trop difficile. - Mówię mu, że to ćwiczenie jest za trudne. 
2. ZDANIE ROZKAZUJĄCE: czasownik wprowadzający (np. ordonner - kazać, interdire - zakazać, conseiller - doradzać) + de (d') + bezokolicznik, np. La mère m'ordonne de ranger ma chambre. - Mama każe mi posprzątać pokój.; Mon père m'interdit d'aller chez mes amis. - Tata zabrania mi iść do moich przyjaciół. 
3. ZDANIA PYTAJĄCE: czasownik wprowadzający (np. demander - pytać, vouloir savoir - chcieć wiedzieć) + zaimek pytajny (większość z nich pozostaje bez zmian, należy jednak zapamiętać kilka wyjątków, które opisano w tabelce poniżej), np. Mon frère toujours demande pourquoi je suis triste. - Mój brat zawsze pyta, czemu jestem smutny.; Ma grand-mère veut savoir quand je me marierai. - Moja babcia chce wiedzieć, kiedy wezmę ślub.

est ce-que -> si (czy)	np. Est-ce que tu aimes le chocolat ? -> Elle veut savoir si tu aimes le chocolat. tłumaczenie: Czy lubisz czekoladę? -> Ona chce wiedzieć, czy lubisz czekoladę.
qu'est-ce que -> ce que (co)	np. Qu'est-ce que tu commandes ? -> Je demande ce que tu commandes.  tłumaczenie: Co zamawiasz? -> Pytam, co zamawiasz.
qu'est-ce qui -> ce qui (kto)	np. Qu'est-ce qui frappe à la porte ? -> Il demande ce qui frappe à la porte. tłumaczenie: Kto puka do drzwi? -> On pyta, kto puka do drzwi.
qui est-ce qui -> qui	np. Qui est-ce qui t'invite à cette fête ? -> Il veut savoir qui m'invite à cette fête.  tłumaczenie: Kto cię zaprosił na tę imprezę? -> On chce wiedzieć, kto mnie zaprosił na tę imprezę.

---

Należy pamiętać o tym, że niektóre elementy zdania zmieniają się, kiedy przekształcamy je na mowę zależną. 

 

1. ZAIMKI

• Musimy pamiętać, że jeśli przytaczamy czyjąś wypowiedź, to trzeba zmienić wszystkie zaimki, które dotyczą tej osoby - po to, żeby zdanie dalej miało sens. 
• np. Ma mère me dit : Range ta chambre, si tu veux allez avec nous au cinéma ! -> Ma mère me dit de ranger ma chambre si je veux aller avec eux au cinéma. 
• tłumaczenie: Moja mama mówi do mnie: Posprzątaj swój pokój, jeśli chcesz iść z nami do kina! -> Moja mama mówi do mnie, żebym posprzątał mój pokój, jeśli chcę iść z nimi do kina.

 

2. ZASADA ZGODNOŚCI CZASÓW (BARDZO WAŻNA!!) 

• Jeśli w zdaniu nadrzędnym (tym, które wprowadza mowę zależną, np. On powiedział, że...) użyjemy czasu przeszłego, to czas, który użyto w zdaniu podrzędnym, także się zmieni. Nie ma tu jednak dowolności: są ściśle określone reguły, który czas na jaki się zmienia. Schemat zmiany czasów przedstawiono w tabelce:

czas teraźniejszy -> l'imparfait	np. Mon ami m'aime. -> Mon ami m'a avoué qu'elle m'aimait. tłumaczenie: Moja dziewczyna mnie kocha. -> Moja dziewczyna wyznała mi, że mnie kocha.
le passé composé -> le plus-que-parfait	np. Tu as vu ce film de Woody Allen. -> Tu m'as expliqué que tu avais vu ce film de Woody Allen. tłumaczenie: Widziałeś ten film Woody'ego Allena. -> Wyjaśniłeś mi, że widziałeś ten film Woody'ego Allena.
le futur simple -> le conditionnel présent	np. Je partirai à Paris pour mes vacances. -> Je t'ai dit que je partirais à Paris pour mes vacances.  tłumaczenie: Wyjadę do Paryża na wakacje. -> Powiedziałem ci, że wyjadę do Paryża na wakacje.
le futur antérieur -> le conditionnel passé	np. J'aurai fini mes études l'année prochaine. -> J'ai affirmé que j'aurais fini mes études l'année prochaine. tłumaczenie: Skończę moje studia w przyszłym roku. -> Potwierdziłem, że skończę moje studia w przyszłym roku.
le futur proche -> aller odmieniony w l'imparfait + bezokolicznik	np. Elle va venir chez moi. -> Elle m'a promis qu'elle allait venir chez moi. tłumaczenie: Przyjdzie do mnie. -> Obiecała mi, że do mnie przyjdzie.
le passé récent -> venir odmieniony w l'imparfait + de + bezokolicznik	np. Je viens de finir mes devoirs. -> Je lui ai informé que je venais de finir mes devoirs. tłumaczenie: Właśnie skończyłem odrabiać lekcje. -> Poinformowałem go, że właśnie skończyłem odrabiać lekcje.

---

 

Przykładowe rozwiązanie:

(Poniżej przedstawiona jest przykładowa historia. Każdy uczeń może ułożyć ją w inny sposób. Poniższe rozwiązanie traktuj jako wzór, na podstawie którego stworzysz swoją wypowiedź pisemną.)

 

1. Louise et Kévin sont allés dîner dans un restaurant pour fêter leur anniversaire de mariage. Louise a accusé Kévin de draguer une serveuse.

Tłumaczenie: Louise i Kévin byli w restauracji na obiedzie z okazji rocznicy ich małżeństwa. Louise zarzuciła Kévinowi, że podrywał kelnerkę. 

 

2. Kévin était bouleversé. Il a dit à Louise qu'il en avait assez de sa jalousie.

Tłumaczenie: Kévin był zdenerwowany. Powiedział Louise, że ma dość jej zazdrości. 

 

3. Louise était furieuse. Elle a répondu à Kévin qu'elle rompait avec lui. Elle lui a dit de s'attacher avec la serveuse. Kévin a eu le cœur brisé.

Tłumaczenie: Louise była wściekła. Odpowiedziała Kévinowi, że z nim zrywa. Kazała mu związać się z kelnerką. Kévin był załamany. 

 

4. Kévin a essayé de calmer la situation. Louise lui a dit qu'elle était désolée.

Tłumaczenie: Kévin próbował załagodzić sytuację. Louise powiedziała mu, że jest jej przykro. 

 

5. Kévin a expliqué à Louise qu'il n'aimait qu'elle et que les autres femmes ne comptaient pas pour lui.

Tłumaczenie: Kévin wyjaśnił Louise, że kocha tylko ją i że inne kobiety nie są dla niego ważne.

 

6. Louise a pardonné à Kévin. Elle a admis qu'elle était trop jalouse. Elle a demandé si Kévin l'aimait toujours. Kévin lui a également pardonné.

Tłumaczenie: Louise wybaczyła Kévinowi. Przyznała, że jest zbyt zazdrosna. Zapytała, czy Kévin jeszcze ją kocha. Kévin również jej wybaczył.