Zaimkami osobowymi w funkcji dopełnienia bliższego nazywa się COD (les compléments d'objet directs). Są to zaimki, które zastępują rzeczowniki będące bezpośrednio po czasowniku i bezpośrednio się do niego odnoszące, co w języku polskim odpowiada dopełnieniu. Jeśli mamy wątpliwości, czy dane słowo jest COD, możemy zadać pytanie kogo? (qui?) lub co? (quoi?), np.:

Je les comprend. - quoi? Je comprends les instructions. (Rozumiem je. - co? - Rozumiem instrukcje.)

Je la vois. - qui? Je vois ma sœur. (Widzę ją. - kogo? - Widzę moją siostrę.)

Należy zwrócić uwagę, że COD znajduje się zawsze przed czasownikiem. 

W tabelce przedstawiono formy COD - są identyczne jak formy rodzajników określonych. 

Rodzaj męski	le
Rodzaj żeński	la
Przed samogłoską	l'
Liczba mnoga	les

 

---

Zaimek przysłowny y ma dwie różne funkcje:

1. Zastępuje okolicznik miejsca - wówczas możemy go przetłumaczyć jako tam, np. Je vais à la bibliothèque. -> J'y vais. (Idę do biblioteki. -> Idę tam.)
2. Zastępuje dopełnienie nieosobowe - dopełnienie wprowadzane za pomocą przyimka à (dopełnienie wprowadzane tym samym przyimkiem, ale osobowe, zastępuje COI). Możemy go wówczas tłumaczyć jako tym/to lub go/ją/nim/nią itd., np. Je m’intéresse à la musique. -> Je m'y intéresse. (Interesuję się muzyką. -> Interesuję się tym/nią.)

Zaimek y stawiamy zawsze przed czasownikiem, do którego się odnosi, a w przypadku czasów złożonych (jak np. le passé composé) - przed czasownikiem posiłkowym.

W trybie rozkazującym w formie twierdzącej stawiamy go po czasowniku. W drugiej osobie liczby pojedynczej pomiędzy czasownikiem aller a zaimkiem y wstawiamy -s-, żeby było nam to łatwiej wymówić, np. Idź do domu! -> Idź tam! : Va à la maison ! -> Vas-y !

---

 

1. (+) Gare-la sur le parking !

(-) Ne la gare pas sur le parking !

Tłumaczenie:

Zaparkuj samochód na parkingu!

(+) Zaparkuj go na parkingu!

(-) Nie parkuj go na parkingu! 

---

2. (+) Il y va la semaine prochaine.

(-) Il n'y va pas la semaine prochaine.

Tłumaczenie:

W przyszłym tygodniu jedzie do Stanów Zjednoczonych.

(+) On tam jedzie w przyszłym tygodniu.

(-) On tam nie jedzie w przyszłym tygodniu.

---

3. (+) Écoute-le ! Il a toujours raison. 

(-) Ne l'écoute pas ! Il n'a pas toujours raison.

Tłumaczenie:

Nie słuchaj Paula! Nie zawsze ma rację.

(+) Posłuchaj go! Zawsze ma rację.

(-) Nie słuchaj go! Nie zawsze ma rację.

---

4. (+) Il y renonce.

(-) Il n'y renonce pas. 

Tłumaczenie:

On rezygnuje z wyjazdu w ten weekend.

(+) On z tego rezygnuje.

(-) On z tego nie rezygnuje.

---

5. (+) Vous voulez la visiter ?

(-) Vous ne voulez pas la visiter ?

Tłumaczenie:

Chcecie zwiedzić opactwo Cluny?

(+) Chcecie je zwiedzić?

(-) Nie chcecie go zwiedzać?

---

6. (+) Pensez-y.

(-) N'y pensez pas.

Tłumaczenie:

Pomyślcie nad dobrą organizacją waszego pobytu.

(+) Pomyślcie nad tym.

(-) Nie myślcie o tym.

---

7. (+) Tu les adores.

(-) Tu ne les adores pas.

Tłumaczenie:

Uwielbiasz balony.

(+) Uwielbiasz je.

(-) Nie lubisz ich.

---

8. (+) Je le propose aux touristes.

(-) Je ne le propose pas aux touristes.

Tłumaczenie:

Wskazuję tę drogę turystom.

(+) Wskazuję ją turystom.

(-) Nie wskazuję jej turystom.

---

9. (+) Allez-y participer !

(-) N'y allez pas participer !

Tłumaczenie:

Weźcie udział w wycieczce z przewodnikiem po tym wspaniałym zamku!

(+) Weźcie w tym udział!

(-) Nie bierzcie w tym udziału!