a. Nous les y accompagnons.
tłumaczenie: Odwozimy naszych przyjaciół na lotnisko. -> Odwozimy ich tam.
b. Je le lui conseille.
tłumaczenie: Polecam film mojemu koledze. -> Polecam mu go.
c. Vous la leur prêtez.
tłumaczenie: Pożyczacie wasz samochód waszym kuzynom. -> Pożyczacie im go.
d. Je la lui annonce.
tłumaczenie: Oznajmiam tę wiadomość mojej mamie. -> Oznajmiam jej ją.
e. Je leur en offre.
tłumaczenie: Daję dzieciom ciasteczka. -> Daję im je.
f. Je lui en parle.
tłumaczenie: Mówię o moim doświadczeniu mojemu nowemu pracodawcy. -> Mówię mu o nich.
uzasadnienie:
Zaimki zwykle umieszczamy przed czasownikiem w zdaniach oznajmujących i pytających oraz za czasownikiem w zdaniach rozkazujących. Należy jednak zwrócić też uwagę na to, w jaki sposób zaimki występują po sobie. Kolejność zaimków COI i COD przedstawiono za pomocą tabelki.
| COI | COD | COI | pozostałe zaimki |
| me/te/nous/vous | le/l'/la/les | lui/leur | en/y |
W zdaniach wygląda to następująco: Daję je jej. - Je les lui donne.; Powiedziałem ci to. - Je te l'ai dit.; Nie mów im tego! - Ne le leur dis pas!; Nie pokazują nam ich. - Ils ne nous leur montrent pas.
W zdaniach rozkazujących w formie twierdzącej obowiązuje zawsze kolejność: COD + COI, np. Kup mi go! - Achète-le-moi!
Należy pamiętać, że jeśli używamy COD z czasem przeszłym le passé composé, to będziemy musieli dodatkowo uzgodnić imiesłów czasu przeszłego, np. Pokazałem im je (np. zdjęcia). - Je les lui ai montrées.; Namalowałam mu ją (np. kościół - po francusku jest rodzaju żeńskiego). - Je la lui ai peinte.
Zaimek en jest nieodmienny i może zastępować dopełnienie albo miejsce, np.
- Je mange des fruits. -> J'en mange. (Jem owoce. -> Jem je.)
- J'aime beaucoup de la musique. -> J'en aime beaucoup. (Bardzo lubię muzykę. -> Bardzo ją lubię.)
- Je parle de mes loisirs. -> J'en parle. (Mówię o moich hobby. -> Mówię o nich.)
- Je viens au cinéma. -> J'en viens. (Idę do kina. -> Idę tam.)
En może zatem zastępować rzeczownik, który będzie poprzedzony:
- rodzajnikiem nieokreślonym (un, une, des)
- rodzajnikiem cząstkowym (du, de la, de l', des)
- liczebnikiem
- zaimkiem nieokreślonym (np. inny - autre, kilka - quelques)
- przysłówkiem określającym ilość (np. peu de - mało, beaucoup de - dużo)
- przyimkiem de.
Nigdy nie może być on zastosowany do osób - wtedy zawsze użyjemy COI (me, te, lui, nous, vous, leur).
Zaimek przysłowny y ma dwie różne funkcje:
- Zastępuje okolicznik miejsca - wówczas możemy go przetłumaczyć jako tam, np. Je vais à la bibliothèque. -> J'y vais. (Idę do biblioteki. -> Idę tam.)
- Zastępuje dopełnienie nieosobowe - dopełnienie wprowadzane za pomocą przyimka à (dopełnienie wprowadzane tym samym przyimkiem, ale osobowe, zastępuje COI). Możemy go wówczas tłumaczyć jako tym/to lub go/ją/nim/nią itd., np. Je m’intéresse à la musique. -> Je m'y intéresse. (Interesuję się muzyką. -> Interesuję się tym/nią.)
Zaimek y stawiamy zawsze przed czasownikiem, do którego się odnosi, a w przypadku czasów złożonych (jak np. le passé composé) - przed czasownikiem posiłkowym.
W trybie rozkazującym w formie twierdzącej stawiamy go po czasowniku. W drugiej osobie liczby pojedynczej pomiędzy czasownikiem aller a zaimkiem y wstawiamy -s-, żeby było nam to łatwiej wymówić, np. Idź do domu! -> Idź tam! : Va à la maison ! -> Vas-y !
Zaimkami osobowymi w funkcji dopełnienia dalszego nazywa się COI (les compléments d'objet indirects). Są to zaimki, które zastępują rzeczowniki odnoszące się do tego, dla kogo jest wykonywana dana czynność, co w języku polskim odpowiada dopełnieniu. Zwykle zastępują osobę. Jeśli mamy wątpliwości, czy dane słowo jest COI, możemy zadać pytanie komu? do kogo? (à qui), np.
Il m'apporte le repas. - à qui ? Il apporte le repas à moi*. (Przyniósł mi posiłek. - komu? dla kogo? - Przyniósł posiłek dla mnie.)
*Warto zapamiętać, że formy me i te zmieniają się w trybie rozkazującym na moi i toi, np. Przynieś mi! - Apporte-moi!
Je lui téléphone. - à qui ? Je téléphone à ma mère. (Dzwonię do niej. - do kogo? - Dzwonię do mojej mamy.)
Należy zwrócić uwagę, że COI znajduje się zawsze przed czasownikiem.
W tabelce przedstawiono formy COI.
| Je | me |
| Tu | te |
| Il/Elle | lui |
| Nous |
nous |
| Vous |
vous |
| Ils/Elles |
leur |
Zaimkami osobowymi w funkcji dopełnienia bliższego nazywa się COD (les compléments d'objet directs). Są to zaimki, które zastępują rzeczowniki będące bezpośrednio po czasowniku i bezpośrednio się do niego odnoszące, co w języku polskim odpowiada dopełnieniu. Jeśli mamy wątpliwości, czy dane słowo jest COD, możemy zadać pytanie kogo? (qui?) lub co? (quoi?), np.:
Je les comprend. - quoi? Je comprends les instructions. (Rozumiem je. - co? - Rozumiem instrukcje.)
Je la vois. - qui? Je vois ma sœur. (Widzę ją. - kogo? - Widzę moją siostrę.)
Należy zwrócić uwagę, że COD znajduje się zawsze przed czasownikiem.
W tabelce przedstawiono formy COD - są identyczne jak formy rodzajników określonych.
| Rodzaj męski | le |
| Rodzaj żeński | la |
| Przed samogłoską | l' |
| Liczba mnoga | les |
Dla 1. i 2. osoby liczby pojedynczej i mnogiej (mi, tobie, nam, wam) COD przybiera natomiast formę zaimka zwrotnego se.
| Je | me |
| Tu | te |
| Nous | nous |
| Vous | vous |
Agnieszka Sumyk
Nauczycielka języka francuskiego
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

