Pytania rozłączne (question tags) to krótkie pytania znajdujące się na końcu zdania oznajmującego i oddzielone od niego przecinkiem. Stosuje się je głównie w języku mówionym. W języku angielskim ich forma zależy od czasu gramatycznego i formy czasownika (twierdząca/przecząca), którego użyto w zdaniu głównym. Ich polskim odpowiednikiem są wyrażenia: zgadza się?, czyż nie?, co nie?, prawda?, racja?, nieprawdaż?, dobrze?.

Zastosowanie

• uzyskanie potwierdzenia jakiejś informacji, np.:
  
  Jane’s at work, isn’t she? (Jane jest w pracy, prawda?)
  
  You don’t work on Sundays, do you? (Nie pracujesz w niedziele, zgadza się?)

• upewnienie się, czy rozmówca się z nami zgadza, np.:
  
  We will get there in fifteen minutes, won’t we? (Będziemy tam za piętnaście minut, prawda?)
  
  It’s not a good idea, is it? (To nie jest dobry pomysł, czyż nie?)

Warto zaznaczyć, że swoje intencje określamy, stosując odpowiednią intonację. Intonacja rosnąca (typowa dla pytań) oznacza, że jest to prawdziwe pytanie. Osoba mówiąca nie ma pewności co do podanej informacji i oczekuje potwierdzenia lub zaprzeczenia. Intonacja malejąca (stosowana w zdaniach oznajmujących) wskazuje na to, że nie jest to prawdziwe pytanie – ta osoba już zna odpowiedź, a jej rozmówca może co najwyżej potwierdzić i kontynuować rozmowę.

[grafika pokazująca przykładowe zdania i intonację przedstawiona za pomocą strzałki]

 

Tworzenie 

Pytania rozłączne składają się z czasownika posiłkowego lub modalnego (operatora) i zaimka osobowego. Oba elementy muszą odpowiadać treści zdania głównego (wyjątki zostały opisane poniżej). Jeśli zdanie jest twierdzące, czasownik użyty w pytaniu rozłącznym musi mieć formę przeczącą. Jeśli zdanie jest przeczące, pytanie rozłączne musi mieć formę twierdzącą.

Konstrukcja gramatyczna	Pytanie rozłączne – przykładowe zdania
present simple	to be
	You’re a student here, aren’t you? Tom is a lawyer, isn’t he? They aren’t local, are they? Jess isn’t here, is she?
	pozostałe czasowniki
	You like strawberries, don’t you? Greta enjoys theatre, doesn’t she? They don’t listen to pop music, do they? Tom doesn’t do sports, does he?
present continuous	You’re coming to the party, aren’t you? He is staying with his brother, isn’t he? They aren’t doing their homework now, are they? Louise isn’t working at the moment, is she?
present perfect	They have met the new teacher, haven’t they? Terry has already seen this film, hasn’t he? Lucy hasn’t finished work yet, has she? You have never been abroad, have you?
past simple	to be
	He was absent yesterday, wasn’t he? The police were at this house last night, weren’t they? She wasn’t here last year, was she? They weren’t very happy, were they?
	pozostałe czasowniki
	I gave you the report last Friday, didn’t I? You didn’t pass the test, did you?
past continuous	You were driving when I called, weren’t you? Katie was studying when you came home, wasn’t she? They weren’t working, were they? He wasn’t even trying, was he?
past perfect	You had asked for permission before you took it, hadn’t you? She hadn’t studied before taking the test, had she?
future simple	He’ll be at the party, won’t he? They won’t tell on us, will they?
czasowniki modalne	You can swim, can’t you? We should come here more often, shouldn’t we? She would rather be left alone, wouldn’t she? He could write when he was 6, couldn’t he? He can’t sing, can he? I shouldn’t do it, should I? You wouldn’t like that, would you? She just couldn’t wait, could she?
konstrukcja there is / there are there was / there were	There’s a new restaurant in town, isn’t there?  There are a lot of people here, aren’t there? There was a café here, wasn’t there?  There were enough volunteers, weren’t there?  There isn’t anything interesting to see here, is there?  There aren’t many volunteers, are there? There wasn’t a park here before, was there? There weren’t any problems, were there?

• w zdaniach rozpoczynających się od I am (I’m) … pytanie rozłączne ma formę aren’t I? (a nie am I not?), np. I’m quite late, aren’t I? (Jestem spóźniona, czyż nie?).

• pytanie rozłączne ma formę twierdzącą nie tylko wtedy, gdy czasownik w zdaniu głównym ma formę przeczącą. Należy pamiętać o sytuacji, w której zdania zawierają inne słówka przeczące. Są to między innymi: never (nigdy), hardly ever (prawie nigdy), none (wcale, żadnych), no (żaden / żadna / żadne), nothing (nic), nobody/no one (nikt), nowhere (nigdzie). Przykłady:
  
  You’ve never been to France, have you? (Nigdy nie byłeś we Francji, prawda?)
  
  There’s no one here, is there? (Nikogo tu nie ma, czyż nie?)
  
  He hardly ever studies, does he? (Prawie nigdy się nie uczy, nieprawdaż?)

• pytanie rozłączne w zdaniach z let’s [odnośnik do trybu rozkazującego] ma formę shall we? bez względu na to, czy czasownik ma formę twierdzącą, czy przeczącą. Przykłady:
  
  Let’s leave earlier, shall we? (Wyjdźmy szybciej, dobrze?)
  
  Let’s not discuss this now, shall we? (Nie mówmy o tym teraz, dobrze?)