Przyczyny ataku Niemiec na ZSRS:

• Atak na ZSRS był od dawna planowany przez Hitlera. Führer wspominał o tym już w swojej książce „Mein Kampf” w 1924 r. Uważał, że Niemcy potrzebują „przestrzeni życiowej” na wschodzie, rozciągającej się na terenach, które nazywał „rosyjskimi”.
• Brak zgody Hitlera na ekspansjonistyczne plany Stalina, przedstawione przez Mołotowa w XI 1940 r. w Berlinie. Zdaniem führera wykraczały one poza zakres przewidzianych w pakcie Ribbentrop - Mołotow stref wpływu. Stalin wykazywał zainteresowanie Bałkanami - żądał zgody na otwarcie swoich baz w Turcji i Rumunii. Plan ten nie podobał się Niemcom, którzy korzystali z rumuńskich dostaw zboża.
• Autorem planu „Barbarossa” był w dużej mierze sam Adolf Hitler. Jego doradcy odradzali mu wojnę na dwóch frontach równocześnie, ale führer uważał się za politycznego i militarnego geniusza, zdolnego zrealizować swoje ambitne plany szybkiego zakończeniu wojny na zachodzie i przeniesieniu działań wojennych na wschód. Takie mniemanie ugruntowały w nim dotychczasowe szybkie zwycięstwa w Europie Zachodniej i Skandynawii.