1 sierpnia 1975 r. na konferencji w Helsinkach przyjęto Akt końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

Stanowił on uroczystą deklarację o znaczeniu politycznym i moralnym. Miał wyrażać wolę współdziałania państw w podzielonej na dwa bloki ideologiczne Europie.

Sformułowano następujące zasady:

1) suwerenna równość,

2) powstrzymywanie się od użycia siły lub groźby,

3) nienaruszalność granic,

4) integralność terytorialna państw,

5) pokojowe rozstrzyganie sporów,

6) nieingerencja w sprawy wewnętrzne mocarstw,

7) poszanowanie podstawowych praw i wolności człowieka, w tym: wolności myśli, sumienia, religii i przekonań,

8) prawo do samostanowienia i równouprawnienie narodów.

W zamian za udzielenie pomocy ekonomicznej - państwa komunistyczne zobowiązały się do przestrzegania praw człowieka, w tym - zaprzestania stosowania represji wobec opozycji.