Polityczne i społeczne przyczyny sukcesów reformacji w Polsce:

• Zmiana polityki za panowania Zygmunta Augusta - na początku swoich rządów ostatni Jagiellon odstąpił od radykalnego postępowania wobec innowierców.
• W XVI wieku Rzeczpospolita była już państwem wielowyznaniowym.
• Szlachta polska stawiała na utrzymanie tolerancji wyznaniowej w państwie, w szczególności w okresie bezkrólewia.
• W 1572 r. uchwalono akt konfederacji warszawskiej, który gwarantował wolność i swobodę wyznania.
• Zniechęcenie szlachty wobec surowości kar sądów kościelnych oraz możliwość poszerzenia swoich wolności poprzez tworzenie wspólnot protestanckich.
• Przyjęcie wyznania luterańskiego przez księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna.

Porażki reformacji w Polsce:

• Wypędzenie arian i zamknięcie Akademii Rakowskiej.
• Sprowadzenie zakonu jezuitów przez Stanisława Hozjusza.
• Polityka Zygmunta III Wazy polegająca na cichym przyzwoleniu na prześladowania protestantów i niszczenie zborów.
• Potępienie aktu konfederacji warszawskiej na synodzie piotrkowskim i nałożenie sankcji karnej dla zwolenników artykułów dokumentu.