Cechy stanowiące o jednolitości kultury europejskiej w średniowieczu:

• stosowanie tych samych rozwiązań w architekturze i sztuce;
• odwoływanie się w większości spraw do religii chrześcijańskiej;
• budowanie społeczeństwa feudalnego;
• stosowanie tych samych rozwiązań w gospodarce oraz rolnictwie;
• opieranie się na rządach monarchii we wszystkich krajach europejskich;
• odwoływanie się do wspólnych władz zwierzchnich w postaci cesarstwa lub papiestwa;
• funkcjonowanie wielu instytucji o takich samych zadaniach na terenie Europy; np. klasztory;
• używanie tych samych książek i podręczników w dydaktyce.

Cechy stanowiące o różnorodności kultury europejskiej w średniowieczu: 

• rozwój języków narodowych;
• stosowanie różnych alfabetów;
• wyznawanie różnych religii;
• kształtowanie się świadomości narodowej w państwach europejskich.