W poznaniu dziejów starożytnych ogromne znaczenie mają nauki pomocnicze historii, które mają za zadanie wspierać pracę historyka w zakresie rozumienia przez niego źródeł, a także wspierają go w wyborze odpowiednich metod służących do przeprowadzenia badań historycznych. W przypadku badań nad okresem starożytności bardzo ważną nauką pomocniczą historii jest archeologia, której celem jest odtworzenie społeczno-kulturowych zjawisk występujących w przeszłości. Nauka ta oscyluje na źródeł archeologicznych znajdujących się w ziemi, pod ziemią lub w wodzie. Tym samym archeologowie pochylają się nad każdą pozostałością materialną po działaniach człowieka. W związku na cel archeologii, wiąże się ona bardzo silnie z historią, ponieważ obie nauki dążą do poznania zjawisk występujących w minionych wiekach. 

Historyków czasów starożytnych w swoich badaniach musi również sięgać do następujących dyscyplin wiedzy:

• numizmatyki;
• etnologii;
• antropologii; 
• archeologii prawa;
• chronologii;
• dyplomatyki; 
• genealogii;
• geografii historycznej; 
• heraldyki;
• weksylologii; 
• falerystyki;
• neografia;
• sfragistyka; 
• źródłoznawstwo; 
• kryptografia;
• papirologia;
• epigrafika.