Fragment wiersza z XIX w.
Nie eolskich tobie tonów,
Nie błyskawic, nie szwadronów
I nie orlich tobie lotów,
I nie szabel, i nie grotów,
Ale pracy tobie trzeba!
Duszy chleba, myśli chleba!
[…]
Cóżeś szablą wyrąbała?
Kilka szczerbów w dziejów pleśni!
Cóżeś lutnią wypłakała?
Milion tonów – co świat prześni!
Oj! nie szablą i nie tonem
Tobie walczyć, hufcu młody!
Ale z czołem pochylonem
Nad mądrości ślęczeć kartą.

[…]
A więc, moja braci młoda!
Nie do szabli, nie do pieśni:
Czasu szkoda, trudu szkoda!
Szabla pryśnie, pieśń się prześni!
Ty na inne licz zdobycze,
Na zdobycze, które trwają,
Które chleb rodzinie dają,
Choć niegłośne, nie zwodnicze.
[…]
Hej! do cyrkla, hej! do kielni,
I do wagi, i do pługa!
A choć praca ciężka, długa,
Ale wyjdziem my z niej dzielni.
Na podstawie: N. Davies, Boże igrzysko […], t. II, Kraków 1992, s. 69–70.

Rozstrzygnij, czy treść wiersza jest zgodna z hasłami romantyzmu czy pozytywizmu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści wiersza.

_______________________________________________________________________________

Rozstrzygnięcie: Pozytywizmu

Uzasadnienie:

• Autor nakazuje ludności, aby porzuciła gloryfikowaną przez romantyków walkę zbrojną o wolność. Każę odłożyć szable i lutnie w poszukiwaniu wielkich, wzniosłych czynów.
• W zgodzie z postulatami pozytywistów głosi, aby ludzie zamiast tego ciężko pracowali. Właśnie pozytywiście uważali, że należy wzmocnić zamożność, wykształcenie i perspektywy narodu oczekując na dogodny moment, aby odzyskać niepodległość.