Główne etapy przejmowania władzy w Polsce przez komunistów:

• Czerwiec 1945 r. - po moskiewskich rozmowach Stanisława Mikołajczyka z komunistami powołano Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej (TRJN). Główne stanowiska objęli w nim członkowie PPR. Premierem został Edward Osóbka-Morawski. Mikołajczyka mianowano wicepremierem i ministrem rolnictwa. Kierowane przez niego PSL było jedyną partią opozycyjną w powojennej Polsce. Wejście Mikołajczyka do TRJN-u sprawiło, że mocarstwa zachodnie uznały za spełniony warunek postawiony w Jałcie, dotyczący stworzenia w powojennej Polsce nowych władz. 
• 5 lipca 1945 r. - TRJN został uznany przez Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone. Oba państwa wycofały jednocześnie poparcie dla rządu emigracyjnego w Londynie. Alianci zdradzili Polaków, walczących u ich boku w latach II wojny światowej. 
• Czerwiec 1946 r. - przeprowadzono referendum. Komuniści zorganizowali je, aby odsunąć w czasie wybory i nauczyć się od Sowietów fałszerstw wyborczych. Pytano o: 1) zniesienie senatu, 2) reformę rolną i nacjonalizację przemysłu, 3) granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej. PPR wzywała do głosowania „3 razy tak”, a PSL - do odpowiedzi „nie” na pierwsze pytanie. Komuniści sfałszowali wyniki i podali je do publicznej wiadomości dopiero po dwóch tygodniach. Przeciwko fałszerstwu protestował Mikołajczyk, komuniści nazwali go zdrajcą.
• Styczeń 1947 r. - odbyły się wybory do sejmu ustawodawczego. Przed wyborami władze prześladowały PSL, dochodziło do szykan i skrytobójstw. Bezpieka utrudniała opozycji prowadzenie kampanii wyborczej m.in. unieważniano ich listy, zastraszano kandydatów na posłów, niektórych zamordowano. Wybory zostały sfałszowane. Oficjalnie prezydentem został Bolesław Bierut, pełnię władzy przejęli ludzie całkowicie zależni od Związku Sowieckiego. 
• Grudzień 1948 r. - doprowadzono do zjednoczenia PPR i PPS. Podczas Kongresu Zjednoczeniowego powołano Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą (PZPR). Na jej czele stanął Bolesław Bierut.