Polityka mocarstw zaborczych wobec sprawy polskiej i Polaków w czasie I wojny światowej:
Na początku I wojny światowej władze państw zaborczych nie były zainteresowane podejmowaniem sprawy niepodległości Polski. Ich działalność ograniczyła się wówczas jedynie do wydawania odezw. Niemcy akcentowali przede wszystkim niechęć Polaków do Rosji, wspominali ucisk władz carskich oraz ich politykę rusyfikacyjną. Z kolei Rosjanie wskazywali na wspólny słowiański rodowód i przywoływali niechlubną rolę Niemiec w dziejach państwowości polskiej .
Sytuację zmieniło ukształtowanie frontu wschodniego. Zaborcy zdali sobie wówczas sprawę, że postawa Polaków będzie miała duży wpływ na wynik walk.
Obie strony konfliktu w sierpniu 1914 r. wydały odezwy do Polaków:
- Odezwa do Polaków naczelnego dowództwa niemieckiego i austro-węgierskich armii wschodnich (sierpień 1914 r.).
- Odezwa głównodowodzącego armii rosyjskiej, wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza (sierpień 1914 r.)
Zaborcy kusili Polaków niepodległością (dowództwo niemieckie i austro-węgierskie) albo zjednoczeniem polskich ziem pod berłem cara (dowódca armii rosyjskiej). Były to puste obietnice.
Dopiero Akt 5 listopada 1916 roku wywołał zainteresowanie państw zachodnich sprawą polską. Alianci zaniepokojeni perspektywą wzmocnienia militarnego państw centralnych - wywarli presję na władzach Rosji. W jej wyniku, car Mikołaj II Romanow w rozkazie do wojska zadeklarował powstanie wolnej Polski powiązanej unią z Rosją (25 grudnia 1916 roku).
Cezary Kulczyński
Nauczyciel historii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

