Po klęsce w wojnie krymskiej (1853-1856) nowy car - Aleksander II zrozumiał, że przeprowadzenie reform w Cesarstwie Rosyjskim jest niezbędne. Wyjątkowo surowa polityka wewnętrzna caratu uległa złagodzeniu. Odwilż posewastopolska przyczyniła się do znacznych zmian na ziemiach polskich. Złagodzono represje wobec Polaków, zniesiono stan wojenny, a w wyniku ogłoszonej amnestii umożliwiono powrót do kraju emigrantom politycznym i zesłańcom. Wzrosła aktywność polskiego społeczeństwa. Powstawały nowe zakłady przemysłowe, dzięki likwidacji granicy celnej z Rosją wzrastała wymiana handlowa pomiędzy Królestwem imperium carów. W 1858 r. utworzono Towarzystwo Rolnicze, a w Warszawie została otwarta Akademia Medyko-Chirurgiczna.

Zmiany, które nastąpiły wraz z objęciem tronu przez Aleksandra II wzmogły aktywność polskich środowisk niepodległościowych i rewolucyjnych. Polacy zaczęli tworzyć tajne związki. W latach 1860-1861 w Warszawie odbywały się liczne manifestacje patriotyczne.