Pozytywizm to kierunek w filozofii i literaturze zainicjowany przez Auguste'a Comte'a w drugiej połowie XIX wieku we Francji. Pozytywiści odrzucali romantyczną wizję świata, opartą na uczuciach i emocjach. Postulowali oczyszczenie wiedzy z wszelkiej metafizyki, promowali naukę jako badanie faktów. Pozytywizm rozwijał się w Polsce w latach 1864-1890, był ruchem literackim i społecznym, przeciwstawiającym romantyzmowi wiarę w zdobycze kultury i nauki. Pozytywiści postulowali program przebudowy społeczeństwa.