1. Zmiany w systemie rządów wprowadzone przez Dioklecjana:

• Dioklecjan (panujący w latach 284-305 n.e.) stworzył nowy system polityczny zwany dominatem (łac. dominus - pan).
• Cesarz stał się władcą absolutnym. Nie był już tylko pierwszym obywatelem, ale władcą, którego rządy miały boskie źródła. Jego władza była nieograniczona. Dioklecjan podejmował decyzje dotyczące nie tylko polityki, ale również spraw społecznych i gospodarczych. 
• Dioklecjan wprowadził tetrarchię - współrządy czterech cesarzy. Każdemu z władców przydzielono inną część imperium. Pomiędzy panującymi obowiązywała hierarchia.
• Dioklecjan jako pierwszy z cesarzy wprowadził wyszukane, złotem tkane jedwabne purpurowe szaty oraz obuwie wysadzane drogimi kamieniami. Polecił, aby publicznie nazywano go „panem i bogiem” i oddawano mu boską cześć.

2. Sytuacja zewnętrzną cesarstwa w czasach wprowadzenia tetrarchii.

W czasach wprowadzenia tetrarchii Cesarstwo Rzymskie zmagało się z wieloma problemami zewnętrznymi. Do najgroźniejszych z nich należały:

• najazdy Galów (zachód Imperium);
• najazdy Persów (wschód Imperium);
• najazdy plemion mauretańskich na obszary Afryki;
• pojawienie się uzurpatora w Egipcie.