Wpływ problemów ekonomicznych Rzeczpospolitej po potopie szwedzkim na rzeczywistość polityczną:

• powstanie Związku Święconego;
• domaganie się wojsk zaciężnych wypłacenia zaległych żołdów;
• samowola poborców podatkowych przywłaszczających sobie środki;
• wzrost inflacji burzył w ludziach zaufanie do funkcji pieniądza.