Collegium Nobilium - zostało założone w 1740 roku przez pijara Stanisława Konarskiego. Szkoła realizowała oświeceniowy program nauczania, obejmował on nauki matematyczno-przyrodnicze, języki klasyczne, nowożytne oraz lekturę pisarzy nowożytnych. 

Biblioteka Załuskich - w 1747 roku bracia Stanisław i Józef Andrzej Załuscy założyli instytucję, która miała pełnić funkcję biblioteki narodowej. Jej celem było gromadzenie, katalogowanie i udostępnianie kompletnego zbioru krajowej literatury. Na początku jej istnienia, biblioteka miała niewielu czytelników. Dopiero reforma szkół pijarskich, przeprowadzona przez Konarskiego, wpłynęła na rozwój świadomości czytelniczej i zwiększyła zainteresowanie zgromadzonymi zbiorami.