Najważniejsze różnice i podobieństwa pomiędzy platonizmem i neoplatonizmem:

1. zarówno Platon, jak i Plotyn wyznawali prymat tego, co duchowe, nad tym, co materialne,
2. tak Platon, jak i Plotyn sądzili, że w człowieku najważniejsza jest dusza, a ciało jest w strukturze bytowej człowieka czymś gorszym i czymś, co jest dla niego niekorzystne, z czego najlepiej jest się wyzwolić,
3. i Platon, i Plotyn sądzili, że celem człowieka jest intelektualno-moralne doskonalnie się i wyzwolenie się z ograniczeń ciała,
4. Platon i Plotyn forsowali koncepcję idealnego państwa, w którym rządziliby filozofowie,
5. zarówno Platon, jak i Plotyn podkreślali rolę czynnika duchowego w kształtowaniu świata,
6. u Platona, silniej niż u Plotyna, zarysowany był dualizm między rzeczywistością idei a światem materialnym - Plotyn twierdził, że natura całej rzeczywistości jest jednorodna, gdyż wszystko, łącznie ze światem materialnym, pochodzi od tego, co duchowe i idealne, a w ostateczności od Jedni,
7. Platon zakładał, że materia istniała wiecznie, zaś Plotyn uznał ją za ostatni, najniższy i najmniej wartościowy, emanat z Jedni,
8. wizja rzeczywistości u Plotyna jest bardziej dynamiczna, aniżeli u Platona, gdyż Plotyn przyjmował, że cała rzeczywistość rozwija się, emanując stopniowo z Jedni,
9. u Platona na szczycie hierarchii bytów stały idee, wieczne i niezmienne, na szczycie których znajdowała się idea Dobra - tymczasem u Plotyna Absolutem, znajdującym się na szczycie bytów, a nawet ponad nimi, była Jednia (określana też jako Jedno),
10. Platon za najważniejsze dla etyki uznał cnoty moralne, tymczasem Plotyn za kluczowe uznał cnoty oczyszczające, pozwalające dotrzeć duszy ludzkiej do boskiego umysłu,
11. Platon i Plotyn odmiennie rozumieli rolę sztuki - ten pierwszy uważał, że ma ona naśladować to, co widzialne, tj. świat zmysłowy, zaś Plotyn uznał, iż sztuka powinna odzwierciedlać same idee, a artysta w boskim natchnieniu powinien starać się utrwalać boską rzeczywistość.