Pozytywizm był kierunkiem myślowym w kulturze europejskiej i światowej, który został zainicjowany przez Auguste'a Comte'a począwszy od drugiej połowy XIX wieku i najpełniej wyraził się w filozofii i literaturze. Głównymi wyznacznikami i wartościami pozytywizmu były:

• promowanie wiedzy empirycznej (doświadczalnej) i naukowej,
• stawianie za wzorzec ścisłości poznania naukowego nauk przyrodniczych, głównie fizyki,
• odrzucanie teologii i klasycznej metafizyki jako nieuprawnionych spekulacji,
• opowiadanie się za naturalizmem, czyli stanowiskiem filozoficznym, według którego istnieje tylko rzeczywistość materialna,
• krytykowanie magii, a niekiedy też religii jako zabobonów,
• uznawanie za najbardziej wartościowy światopoglądu naukowego,
• lansowanie wartości humanistycznych oraz idei postępu technicznego i cywilizacyjnego,
• wiara w konieczność postępu związanego z rozwojem nauki,
• przeciwstawianie się literackiemu romantyzmowi oraz nadmiernej uczuciowości i emocjonalności,
• głoszenie hasła podnoszenia kultury i gospodarki poprzez konsekwentną tzw. pracę u podstaw,
• stawianie racjonalnego rozumowania ponad emocjami,
• rozpowszechnianie edukacji i głoszenie potrzeby poprawy życia mas.