Procesy i zjawiska, które przyczyniły się do ukształtowania demokracji szlacheckiej:

• wydawanie przywilejów szlacheckich przez królów pochodzących z dynastii Jagiellonów;
• zagwarantowanie szlachcie nietykalności osobistej i majątkowej;
• wydanie konstytucji Nihil novi, która ograniczała wpływ króla w państwie na rzecz decyzji podejmowanych przez sejm walny;
• zorganizowanie obrad sejmu walnego pod koniec XV wieku;
• ukształtowanie się z rady królewskiej senatu;
• upowszechnienie organizowania sejmików ziemskich.