Skutki gospodarcze wojen w Rzeczpospolitej w II połowie XVII wieku:

• upadek miast;
• kryzys gospodarczy;
• wzrost wymiaru pańszczyzny;
• zmniejszenie rynku zbytu na towary wytwarzane przez rzemiosło miejskie.

Skutki społeczne wojen w Rzeczpospolitej w II połowie XVII wieku:

• spadek liczby ludności w kraju o ok 11 mln;
• wybuch klęsk głodu;
• wybuch epidemii;
• wyludnienie wsi;
• ograniczenie praw chłopów;
• ubożenie szlachty.