Polskie Państwo Podziemne – tajne struktury państwa polskiego, istniejące w czasie II wojny światowej, podlegające Rządowi RP na uchodźstwie. Określenie to po raz pierwszy w okupowanym kraju pojawiło się na łamach Biuletynu Informacyjnego w dniu 13 stycznia 1944 r.

Struktura organizacyjna Polskiego Państwa Podziemnego

Pion wojskowy:

• Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
• Naczelny Wódz
• Dowódca Armii Krajowej
• Kierownictwo Walki Podziemnej
• Kierownictwo Dywersji
• Oddział VI Biuro Informacji i Propagandy
• Oddział VII Finansów i Kontroli
• Zastępca dowódcy i szef sztabu
• Zastępca szefa sztabu ds. organizacyjnych
• Oddział I Organizacyjny
• Zastępca szefa sztabu – szef operacyjny
• Oddział III Operacyjny
• Wydział Broni
• Biuro Inspekcji
• Oddział II Informacyjno-Wywiadowczy
• Zastępca szefa sztabu ds. dowodzenia i łączności
• Oddział V Łączności
• Oddział V – O Łączności Operacyjnej
• Oddział V – K Łączności Konspiracyjnej
• Wojskowy szef komunikacji
• Szefostwo Biur Wojskowych
• Zastępca szefa sztabu ds. kwatermistrzowskich
• Oddział IV Kwatermistrzowski
• Szefostwo Służb
• Inspektorat Wojskowej Służby Ochrony Powstania
• Oddział Produkcji Konspiracyjnej
  - Naczelnymi zadaniami pionu wojskowego (Armia Krajowa) była rozbudowa militarna, która miała dać Polakom możliwość walki o suwerenność i niepodległość kraju po zakończeniu wojny. Pion wojskowy był także łącznikiem między okupowaną Polską a Rządem na uchodźstwie, chronił pion cywilny i zapewniał bezpieczeństwo jego pracownikom.

Dowódcy Polskich Sił Zbrojnych na Kraj (Komendanci Armii Krajowej)

- Komendant AK podlegał Naczelnemu Wodzowi Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz był w zależności politycznej od Delegata Rządu.

Funkcję tę pełnili kolejno:

• Michał Tokarzewski - Karaszewicz
• Kazimierz Sosnkowski
• Stefan "Grot" Rowecki
• Tadeusz "Bór" Komorowski
• Leopold Okulicki "Niedźwiadek"

Pion cywilny:

• Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
• Premier
• Krajowa Rada Ministrów
• Komitet ds. Kraju
• Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
• Placówki łączności dyplomatycznej
• Delegat Rządu RP na Kraj (wicepremier)
• Departament Prezydialny (Biuro Prezydialne)
• Departament Spraw Wewnętrznych
• Departament Informacji i Dokumentacji
• Departament Oświaty i Kultury
• Departament Pracy i Opieki Społecznej
• Departament Rolnictwa
• Departament Skarbu
• Departament Przemysłu i Handlu
• Departament Poczt i Telegrafów
• Departament Komunikacji
• Departament Robót Publicznych i Odbudowy
• Departament Sprawiedliwości
• Sekcja (Departament) Spraw Zagranicznych
• Komitet Ekonomiczny
• Krajowa Rada Odbudowy
• Biuro Narodowościowe
• Komitet Koordynacji Ustawodawczej
• Centralna Komisja Badania i Rejestrowania Zbrodni Okupanta w Polsce
• Komitet Administracyjny
• Komitet Polityczny
• Departament Obrony Narodowej
• Okręgowe Delegatury Rządu
• Powiatowe Delegatury Rządu
  - Najważniejszymi zadaniami pionu cywilnego było utrzymanie ciągłości instytucji państwowych oraz zapewnienie funkcjonowania państwu i ewentualne przygotowanie do przejęcia władzy po zakończeniu działań wojennych.

Delegaci Rządu na Kraj

Funkcję tę pełnili kolejno:

• Cyryl Ratajski
• Jan Piekałkiewicz
• Jan Stanisław Jankowski
• Stefan Korboński

Polskie Państwo Podziemne był to ogół instytucji i organów państwowych Rzeczpospolitej Polskiej upoważnionych przez władze Rzeczpospolitej na uchodźstwie do działalności na okupowanych obszarach Polski w okresie II wojny światowej (1939 - 1945).

Struktury Polskiego Państwa Podziemnego zaczęto tworzyć w okupowanej Polsce, aby nie tracić wpływu na losy państwa.

Polskie Państwo Podziemne tworzyły: Delegatura Rządu na Kraj wraz z administracją terenową, Rada Jedności Narodu (od 1944 r. - podziemny parlament), Państwowy Korpus Bezpieczeństwa (podziemna policja państwowa), siły zbrojne (Związek Walki Zbrojnej, od 1942 r. - Armia Krajowa), Wojskowe i Cywilne Sądy Specjalne, podziemne szkolnictwo (Tajna Organizacja Nauczycielska) i podziemne harcerstwo („Szare Szeregi”).

W ramach PPP działał Departament Informacji, któremu podporządkowana była prasa podziemna. W latach wojny ukazywało się ok. 1700 tytułów prasowych, powielanych w tysiącach egzemplarzy. Pojawiały się w nich informacje o wydarzeniach na frontach, ludność cywilną wzywano do oporu. Ukazywały się także pisma kobiece, satyryczne i wojskowe. Drukowano książki, plakaty i broszury. Podziemny przemysł zbrojeniowy produkował materiały wybuchowe, pistolety maszynowe, granaty, miny, butelki samozapalające oraz tysiące sztuk amunicji.

Pod okupacją powstał również system szkolnictwa średniego i wyższego, obejmujący setki tysięcy uczniów. W konspiracji zdawano egzaminy maturalne i magisterskie. Ponadto w kraju działały podziemne sądy, które wydawały wyroki na zdrajców i niemieckich funkcjonariuszy. Wymierzaniem kar zajmowały się specjalne podziemne komórki.