Dekolonizacja w XX wieku:

Przyczyny procesu dekolonizacji:

• Osłabienie imperiów kolonialnych (zwłaszcza Francji i Wielkiej Brytanii) w wyniku II wojny światowej. 
• Po 1945 r. utrzymanie kolonii stało się zbyt kosztowne (zarówno pod względem gospodarczym, jak i politycznym). 
• Rozwój nacjonalizmu w Afryce i Azji - żądania utworzenia państw narodowych. 
• Poparcie procesu dekolonizacji przez supermocarstwa - USA i ZSRS. 
• Odrzucenie kolonializmu jako sprzecznego z prawami człowieka.
• Organizacja Narodów Zjednoczonych postulowała o zniesienie kolonializmu.

Przebieg:

• W 1946 r. Francuzi utworzyli Unię Francuską, której zadaniem było utrzymanie współpracy kolonii z metropolią. 
• W 1947 r. suwerenność uzyskały Indie i Pakistan. W Indiach już w okresie międzywojennym funkcjonował Indyjski Kongres Narodowy, który postulował o zniesienie zwierzchności Wielkiej Brytanii nad Indiami. 
• W latach 50. i 60. Brytyjczycy przyznali suwerenność swoich kolonii w Afryce, na Karaibach oraz wysp na Morzu Śródziemnym.
• Pod wpływem działań Unii Francuskiej w koloniach dochodziło do wielu zbrojnych wystąpień. Do najbardziej krwawych doszło w Algierii. W 1962 r. po wieloletniej wojnie kraj ten uzyskał niepodległość.
• W 1957 r. niepodległość uzyskała Ghana.
• W 1960 r. nazywany jest "rokiem Afryki", ponieważ wówczas niepodległość ogłosiło aż 17 państw afrykańskich. 
• W 1961 r. Związek Południowej Afryki przekształcił się w Republikę Południowej Afryki.
• W 1975 r. spod zwierzchności portugalskiej uwolniły się Angola i Mozambik.
• W 1980 r. suwerenność otrzymało Zimbabwe.