Sytuacja społeczno-ekonomiczna w krajach bloku wschodniego w latach 70. i 80. XX w.:

• wzmożona aktywność środowisk opozycyjnych;
• walka o prawa obywatelskie wynikały z podpisania aktu końcowego KBWE;  
• opozycja zyskała środek nacisku na rządzących, tworzono komitety helsińskie; 
• sfrustrowanie i przygnębienie społeczne wywołane kryzysem gospodarki centralnie planowanej;
• niekorzystna sytuacja ekonomiczna: wysoka inflacja, rosnące koszty życia, brak podstawowych produktów w sklepach;
• ludzie domagali się radykalnych zmian politycznych, gospodarczych i społecznych;
• zmiany zachodzące w ZSRS - dojęcie do władzy Michaiła Gorbaczowa, wpływały na postawę przywódców państw satelickich, którzy byli namawiani do kontrolowanego łagodzenia systemu;
• na nastroje społeczne w państwach bloku wschodniego wpływały wydarzenia w Polsce.