| Protesty | Przyczyny | Skutki | Charakter |
| protesty marcowe w 1968 r. |
W 1967 r. nastąpił wzrost nastrojów antysemickich w związku z wojną sześciodniową (1967 r.). Komunistyczne władze PRL, podobnie jak Związek Sowiecki - potępiły Izrael i zerwały z tym państwem stosunki dyplomatyczne. W Polsce rozpoczęto kampanię antysemicką, wymierzoną w osoby pochodzenia żydowskiego. Zmuszano je do opuszczenia kraju. W 1968 r. w Czechosłowacji miała miejsce „praska wiosna”, będąca próbą demokratyzacji tego państwa. Wzbudziła ona nadzieje na podobne zmiany w Polsce - hasło: Polska czeka na swojego Dubčeka. W polskim społeczeństwie rosło niezadowolenie z ograniczeń wolności obywatelskich. W styczniu 1968 r. władze zakazały wystawiania „Dziadów” w reżyserii Kazimierza Dejmka. Spektaklowi zarzucano antysowiecki wydźwięk. |
Władysław Gomułka zdołał utrzymać władzę, jednak jego pozycja uległa znacznemu osłabieniu. Nastąpiły represje na uczelniach. Pracownicy naukowi, którzy popierali demonstrantów zostały zwolnione, ich miejsce zajęli tzw. „docenci marcowi”. W wyniku antysemickiej kampanii i przeprowadzonych czystek - z Polski emigrowało kilkanaście tysięcy osób żydowskiego pochodzenia. Osoby wyjeżdżające do Izraela były pozbawiane polskiego obywatelstwa. Działania te skompromitowały Polskę na forum międzynarodowym i przyczyniły się do utrwalenia opinii, że jest ona państwem antysemickim. Aktywny udział robotników w tłumieniu studenckich wieców spowodował podziały społecznych. |
inteligenckie |
| Grudzień 1970 r. |
Narastający kryzys ekonomiczny i polityczny w państwie. 13 grudnia 1970 r. władze państwowe ogłosiły wzrost cen żywności tuż przed świętami Bożego Narodzenia. Niezadowolenie społeczne rządzami Gomułki. Ten rozbudził w Polakach nadzieje na końcu lat 50., jednak brak głębokich zmian zawiódł społeczeństwo. |
W wyniku Grudnia '70 na Wybrzeżu zginęło 45 osób, a 1165 zostało rannych. Uczestnicy protestów byli zwalniani z pracy i represjonowani. Nastąpiły zmiany w kierownictwie partii. Gomułka został odsunięty od władzy. Stanowisko I sekretarza KC PZPR objął Edward Gierek. |
robotnicze |
| List 59 | Przeciwstawienie się inteligencji zmianom w Konstytucji PRL, zwłaszcza wpisaniu do niej kierowniczej roli PZPR i wieczystego sojuszu z ZSRS. |
Listy nie wpłynęły na decyzję władz o zmianie konstytucji, ale ostateczna wersja ustawy została złagodzona. W konstytucji nie łączono praw i obowiązków obywateli. |
inteligenckie |
| strajki sierpniowe 1980 r. |
Kryzys gospodarczy, który ogarnął Polskę w II poł. lat 70. XX wieku. Nieudolna polityka komunistycznego rządu. Pogłębiające się problemy z zaopatrzeniem sklepów. Pogarszające się warunki życia obywateli PRL. Wzrost cen towarów spożywczych. Dławienie wolności słowa. Brak swobód demokratycznych. |
Zalegalizowanie NSZZ „Solidarność”. Przyczynienie się do osłabienia władzy komunistycznej w Polsce. Realizacja 21 postulatów. |
robotnicze i inteligenckie |
Aleksandra Rajchel-Radosz
Nauczycielka historii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

