Najważniejsze założenia myśli oświecenia:

Wiara w nieograniczone możliwości ludzkiego umysłu i ulepszania dzięki niemu świata;

Rozum był głównym źródłem oraz narzędziem poznania  - uznawano, że to za jego pośrednictwem można odkryć reguły rządzące indywidualnym i społecznym życiem człowieka. 

Optymistyczne podejście do przyszłości - myśliciele oświecenia wierzyli, że poprzez potęgę wiedzy będzie następował stały postęp cywilizacyjny;

Dążenie do rozwijania wiedzy - ograniczano argumentację opierającą się na wierze, zabobonach, bądź przesądach na rzecz  metod empirycznych.

Krytycyzm - postulat myślicieli oświecenia, którzy uważali, że dotychczasowe przekonanie o świecie powinno zostać zbadane na nowo.

Podważenie wartości dawnych autorytetów - głównymi adresatami stała się religia oraz Kościół.

Położenie nacisku na wolność i niezależność umysłową człowieka;

Podważenie przekonań prawdziwości przekazu Pisma Świętego  - myśliciele zaczęli postrzegać religię jako twór ludzki a nie boski. 

Postępowała laicyzacja kultury i życia społecznego;

W podejściu do krytyki otaczającej rzeczywistości filozofowie oświecenia nie byli osamotnieni. Podobne postulaty głosili humaniści. Ponadto krytyczne podejście do Kościoła i religii również występowało w poprzednich wiekach w szczególności w okresie reformacji i kontrreformacji.